احسن الحدیث

تفاوت‏های صفات «الرَّحْمـَْـن» و «الرَّحِيم»

تفاوت‏های صفات «الرَّحْمـَْـن» و «الرَّحِيم»


اين دو صفت در ريشه مشترك اند و از رحمت مشتق شده‏اند؛ اما بين آن ها تفاوت‏هايى وجود دارد که مهم‌ترینِ آن ها از این قرار است:


تفاوت اول
واژة «الرَّحْمـَْن» دومين کلمه اي است که پس از نام جلالة «الله» به خداوند اطلاق شده است و به نظر برخى محققان، «شِبه عَلَم» است و نام خاص خداوند محسوب مي شود؛ درحالي كه «الرَّحِيم» چنين نيست و صفت خداوند است. در قرآن آمده است:

«قُلِ ادْعُوا اللهَ أَوِ ادْعُوا الرَّحْمـَْنِِ أَیّاً مَا تَدْعُوا فَلَهُ الْْأََسْمَاءُ الْحُسْنَى»
بگو الله را بخوانيد يا رحمان را بخوانيد. هریک را بخوانيد نامه اي نيكو از آن اوست.

در اين آيه، پس از واژة «الله» نام «الرَّحْمن» مطرح شده است، نه نام ديگرى از اسماي الهى. احتمالاً با توجه به همين مطلب، يكى از علل تقدّم «الرَّحْمـَْن» بر «الرَّحِيم» آن است كه در واژة «الرَّحْمـَْن» احتمال عَلَميت وجود دارد و نه وصفيت و به همين دليل، برخى واژة «الرَّحْمـَْن» را به لحاظ نحوى، عطف بيان دانستند و صفت نمي‌شمارند وآنرا شبه صفتي مي دانند که به نام «الله» عطف شده است. نيز به همين دليل، نام‏گذارى با واژة «الرَّحْمـَْن» را جايز نمي دانند.
با توجه به این نکات، اگر كسى بخواهد در نام‏گذارى از اين اسم استفاده كند، توصيه مي شود کلمة «الرَّحْمـَْن» را بـدون الف و لام (رحمان) به کار ببرد يا از ترکيب «عبد الرَّحْمـَْن» استفاده کند.
در قرآن كريم نيز واژة «الرَّحْمـَْن» مختص خداوند است؛ اما «الرَّحيم» بر غيرخداوند هم اطلاق شده است؛ مانند آية شريفة زير كه در آن، رسول خدا(ص)با صفت «رّحيم» خوانده شده است:

«لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِیزٌ عَلَیهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِیصٌ عَلَیكُمْ بِالْمُؤْمِنِینَ رَءُوفٌ رَحِیمٌ».
به يقين، پيامبرى از خودتان به سوى شما آمد كه رنج‏هاى شما بر او سخت است.[او] بر [هدايت] شما حريص است و بر مؤمنان، دلسوز مهربان است.

بخش هایی از کتاب مشکاة، جلد1، تفسیر سوره مبارکه حمد، محمدعلی انصاری
#تفسرمشکاة

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری

  • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

  • پرتویی از روایات غدیر


    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1397
    • شابک:
      978-600-99784-7-2

      انتشارات:
  • آیه‌ای که محرمات الهی را بیان می کند چه ارتباطی با ولایت دارد؟
    اکمال دین و اتمام نعمت چه

  • چگونه مسئله ولایت از آیه تبلیغ فهمیده می شود؟
    چه نکته ای هم سنگ تمام رسالت پیامبر (ص) است


  • ولی در آیه ولایت به چه معناست؟ / دادن انگشتر در نماز به حضور قلب چه سازگاری‌ای دارد؟


    • چگونه آیه وضو شکل وضو گرفتن را بیان می کند؟
      دلیل اختلاف وضوی شیعیان و اهل سنت در چیست؟


    • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • از آنجا که ساختار صحيفۀ سجاديه و شيوۀ امام زين‌العابدين(ع) در اين کتاب شريف، بر محور دعا

    • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • پيامبر عظيم‌الشأن اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله نه فوق بشر، بلکه بشرِ برتر است؛ يعني انساني است که خود

    • مروری بر آیات شفاعت

      قیمت:5,000
      انتشار:1396
      شابک : 978-600-99784-1-0 انتشارات
    • سیمای یتیم در قرآن
      قیمت:8,000
      انتشار:1396
      شابک : 978-600-99744-0-3 انتشارات بیان
    • ممهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • عید غدیر 1395

      قیمت:3,000
      انتشار:1395
      (1) جلسه
      تصویری
    • شرح دعای 42 صحیفه سجادیه

      قیمت:13,500
      انتشار:1396
      شابک : 978-964-8472-94-3
    • مجموعه «آیه‌ها» تلاشی است برای تبیین و شفاف‌سازی گزاره‌هایی از قرآن که ممکن است در نگاه ساده و

    • ...آنچه تا کنون از خُمکدۀ سخنان علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام نوشیدیم نشان می‌هد که در نگاه این

    •  استاد مفسر محمد علی انصاری،شارح این تراث علوی،نزدیک به سی سال از عمربا برکت خود را قرین وحی الهی

    • شخصیت با عظمت امام صادق (ع) در اذهان شیعیان با لقب "رئیس مذهب شیعه" پیوندی همیشگی خورده است.

      این

    • مجموعه «آیه‌ها» تلاشی است برای تبیین و شفاف‌سازی گزاره‌هایی از قرآن که ممکن است در نگاه ساده و

    • اندوه نامه

      خطبه سوم از مشهورترین و با اهمیت‌ترین خطب نهج البلاغه و به نام شقشقیه مشهور است

      80.000

    • فروغ حکمت

      شرح نهج البلاغه، جلد اول (خطبه های 3-1)، بهار 95

      35000 تومان

       

    • تفسیر موضوعی

      سیمای پیامبر(ص) در قرآن، تفسیر آیاتی است که در قرآن کریم درباره پیامبر رحمت آمده و

    • گفتارهای ویژه

      به بیان دیدگاه های حضرت درباره حقوق متقابل مردم و حاکمیت در نهج البلاغه می پردازد.