احسن الحدیث

تفاوت های صفات «الرَّحْمـَْـن» و «الرَّحِيم»-3

تفاوت های صفات «الرَّحْمـَْـن» و «الرَّحِيم»

تفاوت سوم
توجيه سومى در تفاوت بين «الرَّحْمـَْن» و «الرَّحِيم» وجود دارد كه از لطف خاصى برخوردار است و آن اينکه بدون شك، هر نعمتى كه در هستي ديده مي شود، تجلّى و تابشى از رحمت رحمانيه و گسترده الهى است. سراسر وجود و جان و جهان را نعمت‏هاى خداوندى فرا گرفته است:

به صـحرا بنگـرم صــحرا تِه وينم
به دريـــا بنگــرم دريـــا تِه وينم
به هر جا بنگرم كوه و در و دشت
نشـــان از قامــت رعـنا تِه وينم

واژة «الرَّحْمـَْن» بيانگر همين حقيقت است. سلسله‏ جنبان هر نعمتي که از ابتداي خلقت، جامه وجود بر تن كرده و به مُلك هستى پاي نهاده، رحمت رحمانيه حضرت حق است. اما نكته مهم اينجاست كه آيا اين نعمت‏ها باقى خواهند ماند و اساساً دليلى بر بقا و استمرار الطاف الهى وجود دارد؟
مسلّماً بعد از اينكه فضل الهى به سوى انسان‏ها سرازير شد، مهمترين دغدغه، دوام و بقاى اين نعمت است. خداوند در ابتدا با آوردن صفت «الرَّحْمـَْن» بيان مي کند كه تمام وجود و هستى غرق نعمت حضرت اوست؛ اما حدوث و ايجاد نعمت به تنهايى كافى نيست و دوام و بقا و استمرار نعمت پس از آن مهم است. صفت «الرَّحِيم» اين خصوصيت را بيان می کند؛ يعنى خداوند، خود، اختيار دوام نعمت را در كف دارد.
از نظر ساختار صرفى نيز واژة «رحيم» بر وزن «فعيل» و صفت مُشبهه است که بر ثبات و استمرار دلالت دارد؛ برخلاف «رحمان» كه بر وزن «فَعْلان» است و صيغه مبالغه اي است که بر فراواني و فزونی دلالت می کند.
بنابراين با توجه به اين معنا، آية «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمـَْنِ الرَّحِیمِ» يعنی به نام آن خداوندى كه هم ايجاد و آفرينش نعمت‏ها و هم بقا و دوام نعمت ها هر دو در كفِ باكفايت حضرت اوست.
در پايان، اين نكته نيز شايان توجه است که اولين مطلبی كه خداوند از كلام خود فروفرستاده، آية مباركه «بِسْمِ اللهِ الرَّحْمـَْنِ الرَّحِیمِ» است و اين بيانگر آن است که وحى آسمانى با صفت رحمت حق آغاز می شود، نه با صفات قهر و غضب الهي. پس پسنديده است پيروان قرآن نيز به اين آموزه مهم توجه کامل کنند و مِهر و محبت را وجه غالبِ رفتار و گفتار خود قرار دهند.

بخش هایی از کتاب مشکاة، جلد1، تفسیر سوره مبارکه حمد، محمدعلی انصاری
#تفسیرمشکاة

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری

  • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

  • پرتویی از روایات غدیر


    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1397
    • شابک:
      978-600-99784-7-2

      انتشارات:
  • آیه‌ای که محرمات الهی را بیان می کند چه ارتباطی با ولایت دارد؟
    اکمال دین و اتمام نعمت چه

  • چگونه مسئله ولایت از آیه تبلیغ فهمیده می شود؟
    چه نکته ای هم سنگ تمام رسالت پیامبر (ص) است


  • ولی در آیه ولایت به چه معناست؟ / دادن انگشتر در نماز به حضور قلب چه سازگاری‌ای دارد؟


    • چگونه آیه وضو شکل وضو گرفتن را بیان می کند؟
      دلیل اختلاف وضوی شیعیان و اهل سنت در چیست؟


    • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • از آنجا که ساختار صحيفۀ سجاديه و شيوۀ امام زين‌العابدين(ع) در اين کتاب شريف، بر محور دعا

    • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • پيامبر عظيم‌الشأن اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله نه فوق بشر، بلکه بشرِ برتر است؛ يعني انساني است که خود

    • مروری بر آیات شفاعت

      قیمت:5,000
      انتشار:1396
      شابک : 978-600-99784-1-0 انتشارات
    • سیمای یتیم در قرآن
      قیمت:8,000
      انتشار:1396
      شابک : 978-600-99744-0-3 انتشارات بیان
    • ممهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • عید غدیر 1395

      قیمت:3,000
      انتشار:1395
      (1) جلسه
      تصویری
    • شرح دعای 42 صحیفه سجادیه

      قیمت:13,500
      انتشار:1396
      شابک : 978-964-8472-94-3
    • مجموعه «آیه‌ها» تلاشی است برای تبیین و شفاف‌سازی گزاره‌هایی از قرآن که ممکن است در نگاه ساده و

    • ...آنچه تا کنون از خُمکدۀ سخنان علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام نوشیدیم نشان می‌هد که در نگاه این

    •  استاد مفسر محمد علی انصاری،شارح این تراث علوی،نزدیک به سی سال از عمربا برکت خود را قرین وحی الهی

    • شخصیت با عظمت امام صادق (ع) در اذهان شیعیان با لقب "رئیس مذهب شیعه" پیوندی همیشگی خورده است.

      این

    • مجموعه «آیه‌ها» تلاشی است برای تبیین و شفاف‌سازی گزاره‌هایی از قرآن که ممکن است در نگاه ساده و

    • اندوه نامه

      خطبه سوم از مشهورترین و با اهمیت‌ترین خطب نهج البلاغه و به نام شقشقیه مشهور است

      80.000

    • فروغ حکمت

      شرح نهج البلاغه، جلد اول (خطبه های 3-1)، بهار 95

      35000 تومان

       

    • تفسیر موضوعی

      سیمای پیامبر(ص) در قرآن، تفسیر آیاتی است که در قرآن کریم درباره پیامبر رحمت آمده و

    • گفتارهای ویژه

      به بیان دیدگاه های حضرت درباره حقوق متقابل مردم و حاکمیت در نهج البلاغه می پردازد.