احسن الحدیث

همانندی غیبت امام زمان(ع) با داستان یوسف(ع)

عضو هیئت علمی مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه با بیان اینکه گویا سوره حضرت یوسف(ع) نازل شده تا غیبت امام زمان(عج) را تبیین کند، گفت: اگر قدرنشناسی سبب غیبت است قدرشناس شدن سبب ظهور خواهد بود.

بر اساس حدیث شریف ثقلین، قرآن و عترت طاهرین دو میراث گرانبها هستند که هیچ گاه از یکدیگر جدا نمی‌شوند. این دو میراث مؤید، مفسر و مبیّن یکدیگرند. از جمله مباحث مهم عترت، موضوع مهدویت است. از این رو در آیاتی از قرآن کریم می‌توان مباحث مرتبط با مهدویت مانند ظهور، قیام، غیبت و حکومت حضرت مهدی(عج) را مشاهده کرد. برخی آیات مهدویت را تا حدود ۵۰۰ آیه ذکر کرده‌اند، در تفسیر یا تأویل آن‌ها، به روایاتی از اهل بیت(ع) استناد شده است.

درباره آیات مهدویت آثار زیادی هم نوشته شده است که از جمله می‌توان به «الامام المهدی(عج) فی القرآن و السنة»، «المحجة فیما نزل فی القائم الحجة(عج)»، «القرآن یتحدث عن الامام المهدی(عج)» و «امام مهدی(عج) در قرآن» اشاره کرد. در تشریح آیات مهدوی، به سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین محمود اباذری، عضو هیئت علمی مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه، رفتیم. وی در این بخش از گفت‌وگو با ایکنا؛ به چرایی و چگونگی غیبت و اینکه امام(عج) در دوره غیبت چه خیر و برکتی دارد پرداخت.

حجت‌الاسلام اباذری با اشاره به سوره حضرت یوسف(ع) در قرآن کریم، بیان کرد: یکی از شیوه‌های بیان در قرآن بیان غیرمستقیم است که جزء زیبایی‌های قرآن است و نوع دیگر بیان مستقیم مطالب است؛ لذا کتاب الهی، حقائق را به این دو صورت بیان فرموده است.

فَعَرَفَهُمْ وَ هُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ

وی با بیان اینکه گویا سوره یوسف آمده تا مسئله غیبت امام زمان(عج) را تشریح کند، اظهار کرد: در آیه ۵۸ این سوره می‌خوانیم: «و جَاءَ إِخْوَةُ يُوسُفَ فَدَخَلُوا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهُ مُنْكِرُونَ؛ و برادران يوسف آمدند و بر او وارد شدند [او] آنان را شناخت، ولى آنان او را نشناختند». در این آیه بیان شده است که حضرت یوسف برادران را شناختند، ولی برادران حضرت را نشناختند؛ معنای غیبت همین است؛ در روایت از امام صادق(ع) سؤال شده و ایشان فرموده‌اند که مثل غیبت امام زمان(عج) همانند ماجرای حضرت یوسف(ع) است.

اباذری افزود: ممکن است که حضرت را ببینیم، ولی نشناسیم؛ مرحوم صدوق در کمال‌الدین روایت نورانی از امام علی(ع) روایت کرده که ایشان فرمودند: خداوند چهار چیز را در چهار چیز مخفی کرده است؛ یکی آن است که ولی خود را در میان مردم مخفی کرده است؛ یعنی حضرت در مجالس بی‌گناه، مفید، فاخر و در کوچه و خیابان هستند، ولی مردم او را نمی‌شناسند؛ لذا در روایت داریم که هیچ کسی را دست کم نگیرید و تحقیر نکنید شاید ولی‌ای از اولیاءالله باشد.

قدرنشناسی دلیل غیبت

این کارشناس مهدویت با اشاره به چرایی غیبت به آیه ۸۹ یوسف «قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَا فَعَلْتُمْ بِيُوسُفَ وَ أَخِيهِ إِذْ أَنْتُمْ جَاهِلُونَ؛ گفت آيا دانستيد وقتى كه نادان بوديد با يوسف و برادرش چه كرديد» اشاره کرد و افزود: اینکه آیا می‌دانید با یوسف و برادرش چه کردید، یعنی آیا می‌دانید گرفتاری‌هایتان معلول رفتار خود شما با ولی زمانتان بود؛ این قدرنشناسی مردم بود که کار را در دوره امام زمان(ع) به غیبت کشاند.

این استاد و محقق مباحث مهدوی تاکید کرد: اگر قدرنشناسی سبب غیبت است، قدرشناس شدن سبب ظهور خواهد بود؛ ممکن است بگوییم که آن قدرنشناسی‌ها را نداشته‌ایم و دیگران این کار را کرده‌اند و چرا باید چوب آن را بخوریم؟ پاسخ این است که اولاً خداوند همه را آزمایش می‌کند، ثانیاً اگر واقعاً قدرشناس حضرت حجت باشیم درجات بسیار ارزشمند و والا خواهیم داشت و ثالثاً رسالت و تکلیف ما این است که جامعه را قدرشناس امام زمان(عج) کرده و در این مسر حرکت کنیم.

وی افزود: براساس این آیه شریفه از یوسف(ع) پرسیدند که حقیقتاً تو یوسف هستی؟! نکته مهم در اینجا این است که کاری نکنیم که وقتی با مهدی فاطمه و یوسف زهراء(س) روبرو می‌شویم شرمنده او باشیم؛ برادران یوسف وقتی با یوسف روبرو شدند و او را شناختند عرق شرم و خجالت بر روی آنان جاری و سر به زیر شدند و نباید چنین کنیم و در مسیری که امام می‌پسندد حرکت کنیم تا از شرمندگی ما کاسته شود.

سیره اولیاء الهی در مواجهه با خطای دیگران

اباذری با توجه به رفتار و سیره امام زمان(عج) اظهار کرد: حضرت یوسف عزیز مصر است و همه قدرت در دست اوست و برادرانش با پای خودشان نزد او آمده‌اند و می‌تواند دستور دهد که آنان را بکشند و به زندان بیاندازند تا تاوان کاری را کرده بودند بدهند، ولی حضرت یوسف طبق آیه ۹۲ این سوره فرمود: «قَالَ لَا تَثْرِيبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ يَغْفِرُاللَّهُ لَكُمْ وَ هُوَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ؛ [يوسف] گفت امروز بر شما سرزنشى نيست‏ خدا شما را مى‌آمرزد و او مهربانترين مهربانان است»؛ یعنی خداوند می‌بخشد و امام زمان(عج) با شیعیان گناهکار در صورتی که بخواهیم توبه کنیم اینچنین رفتار می‌کنند و اولیاء الهی این سیره را دارند که یوسف با برادرانش داشت پس باید امیدوار باشیم، ولی این امیدواری ما را به گناه نکشاند.

عضو هیئت علمی مرکز تخصصی مهدویت حوزه علمیه تصریح کرد: حضرت یوسف(ع) ناشناس بود، ولی چه برکات فراوانی برای مردم مصر و کشورهای همسایه داشت و امروز هم هر نعمت و برکتی داریم از وجود پرخیر و برکت حضرت حجت است، ولی به آن توجه نداریم در حالی که هرقدر بر عمرمان افزوده می‌شود باید وجودمان سرشار از معرفت، عشق و علاقه به حضرت شود و بتوانیم اخلاق و رفتار خود را با اخلاق و رفتار آن حضرت تنظیم کنیم.

اباذری تاکید کرد: وظیفه آحاد جامعه امروز ما این است که به یاد امام زمان(عج) باشند و این یاد علاوه بر ذکر برخی دعاها مانند سلامتی آن حضرت و اهدای صلوات به ایشان باید با ذکر عملی که اطاعت از مسیر اولیاء الهی است باشد و همه بدانیم که آن حضرت حضور دارند و آگاه به امور شیعیان هستند و ما آزاد و رها نیستیم که بخواهیم احساس تنهایی و بی‌پناهی کنیم.

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری

  • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

  • پرتویی از روایات غدیر


    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1397
    • شابک:
      978-600-99784-7-2

      انتشارات:
  • آیه‌ای که محرمات الهی را بیان می کند چه ارتباطی با ولایت دارد؟
    اکمال دین و اتمام نعمت چه

  • چگونه مسئله ولایت از آیه تبلیغ فهمیده می شود؟
    چه نکته ای هم سنگ تمام رسالت پیامبر (ص) است


  • ولی در آیه ولایت به چه معناست؟ / دادن انگشتر در نماز به حضور قلب چه سازگاری‌ای دارد؟


    • چگونه آیه وضو شکل وضو گرفتن را بیان می کند؟
      دلیل اختلاف وضوی شیعیان و اهل سنت در چیست؟


    • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • از آنجا که ساختار صحيفۀ سجاديه و شيوۀ امام زين‌العابدين(ع) در اين کتاب شريف، بر محور دعا

    • مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • پيامبر عظيم‌الشأن اسلام صلی‌الله‌علیه‌وآله نه فوق بشر، بلکه بشرِ برتر است؛ يعني انساني است که خود

    • مروری بر آیات شفاعت

      قیمت:5,000
      انتشار:1396
      شابک : 978-600-99784-1-0 انتشارات
    • سیمای یتیم در قرآن
      قیمت:8,000
      انتشار:1396
      شابک : 978-600-99744-0-3 انتشارات بیان
    • ممهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است: «هُدىً

    • عید غدیر 1395

      قیمت:3,000
      انتشار:1395
      (1) جلسه
      تصویری
    • شرح دعای 42 صحیفه سجادیه

      قیمت:13,500
      انتشار:1396
      شابک : 978-964-8472-94-3
    • مجموعه «آیه‌ها» تلاشی است برای تبیین و شفاف‌سازی گزاره‌هایی از قرآن که ممکن است در نگاه ساده و

    • ...آنچه تا کنون از خُمکدۀ سخنان علی بن ابی‌طالب علیه‌السلام نوشیدیم نشان می‌هد که در نگاه این

    •  استاد مفسر محمد علی انصاری،شارح این تراث علوی،نزدیک به سی سال از عمربا برکت خود را قرین وحی الهی

    • شخصیت با عظمت امام صادق (ع) در اذهان شیعیان با لقب "رئیس مذهب شیعه" پیوندی همیشگی خورده است.

      این

    • مجموعه «آیه‌ها» تلاشی است برای تبیین و شفاف‌سازی گزاره‌هایی از قرآن که ممکن است در نگاه ساده و

    • اندوه نامه

      خطبه سوم از مشهورترین و با اهمیت‌ترین خطب نهج البلاغه و به نام شقشقیه مشهور است

      80.000

    • فروغ حکمت

      شرح نهج البلاغه، جلد اول (خطبه های 3-1)، بهار 95

      35000 تومان

       

    • تفسیر موضوعی

      سیمای پیامبر(ص) در قرآن، تفسیر آیاتی است که در قرآن کریم درباره پیامبر رحمت آمده و

    • گفتارهای ویژه

      به بیان دیدگاه های حضرت درباره حقوق متقابل مردم و حاکمیت در نهج البلاغه می پردازد.