پیامبر اکرم (ص) : خانه های خویش را با تلاوت قرآن نورانی کنید.

احسن الحدیث

مَالِكِ یَوْمِ الدِّینِ (بخش پنجم)

مَالِكِ یَوْمِ الدِّینِ (بخش پنجم)


محوريت دين در جهان آخرت


گذشته از معناي لغوي، واژۀ «دين» معنايي اصطلاحي نيز دارد که عبارت است از مجموعه قواعد، مقررات و راهکارهايي که براي بهترزيستنِ انسان و رسيدنِ او به هدف آفرينش وضع و معرفي شده است. اين معنا مترادف واژۀ «آيين» در زبان فارسي است. دين به اين معنا به دو بخش کليِ اصول و فروع تقسيم مي‌شود که دربردارندۀ بخش‌هاي مختلفي چون احکام، اخلاق، اعتقادات و مانند آن است.
واژۀ ديگري که در همين راستا در قرآن کريم وجود دارد، واژۀ «مِلَّة» است که به معناي بخشِ ثابت و مشترکِ همۀ اديان الهي است؛ براي مثال، قرآن کريم مسلمانان را تابع «مِلَّة إِبْرَاهِيم» معرفي مي‌کند و مي‌فرمايد:

«وَ جَاهِدُوا فِی اللهِ حَقَّ جِهَادِهِ هُوَ اجْتَبَاكُمْ وَ مَا جَعَلَ عَلَیكُمْ فِی الدِّینِ مِنْ حَرَجٍ مِلَّۀَ أَبِیكُمْ إِبْرَاهِیمَ ...
و در راه خدا جهاد کنيد، آنگونه كه حقِ جهاد اوست. او شما را برگزيد و در دين بر شما هيچ تنگنايي قرار نداد. آيين پدرتان ابراهيم را پيروي کنيد. ...

واژۀ «شريعت» نيز که با اين دو واژه تشابه معنايي دارد، به بخش متغير و اختصاصيِ اديان الهي گفته مي‌شود که در هریک از اديان، با ديگري متفاوت است.
حال، بر اين مبنا آيۀ «مَالِكِ یَوْمِ الدِّینِ» معناي ديگري مي‌يابد و آن اينکه آخرت جهاني است که در آن، فقط معيارهاي ديني تعيين کننده است و فقط دين است که حکومت مي‌کند. در آن عالم، تمام ثواب‌ها و عقاب‌ها و نيز خوبي‌ها و بدي‌ها براساس ارزش‌ها و معارف ديني سنجش مي‌شوند.
آنجا حقايق ناب الهي و معارف نوراني دين، چهرۀ حقيقي خود را مي‌نمايانند و درمقابل، امتيازات و سنّت‌هاي غيرديني، ناکارآمد و بي تأثير مي‌شوند؛ زيرا تمام موضوعات غيرديني و غيرالهي که در اين دنيا فضيلت و امتيازي محسوب مي‌شد، از ميان برداشته مي‌شود و انسان به مقدار بهره‌مندي از ارزش‌ها و معارف ديني، جايگاه خويش را مي‌يابد.

منبع : بخش هایی از کتاب مشکاة، جلد1، تفسیر سوره مبارکه حمد، استاد و مفسّر دکتر محمد علی انصاری

 

Telegram.me/Ahsanalhadis

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری