• تـازه هـا
  • آموزش قرآن
  • پربازدید

خانه قرآن شهید «جلال ثانی» راه‌اندازی می‌شود

خانه قرآن شهید جلال ثانی به همت مدیریت فرهنگی شهرداری منطقه

بیشتر...

از نگاه قرآن تأملي بر عالم خلق و عالم امر

 

در علم الهي، موجود را از جهات مختلف، به اقسام گوناگون

بیشتر...

انس با قرآن کریم همراه شدن با یک برنامه جامع برای

غلامرضا فرهادی مژده، مسئول دارالقرآن کریم سازمان تبلیغات

بیشتر...

موسى اینجا به امید قبسى مى آید!

شرح آیات 7 لغایت 14 سوره مبارکه نمل

7إِذْ قالَ مُوسى لاِ

بیشتر...

انحراف قوم لوط

شرح آیات 54 و 55 سوره مبارکه نمل

54وَ لُوطاً إِذْ قالَ

بیشتر...

آمار بازدید

-
بازدید امروز
بازدید دیروز
کل بازدیدها
81489
95405
108147443
امروز جمعه, 03 ارديبهشت 1400
اوقات شرعی

خطبه صد و چهل و هفت، بخش سوم

 

وَإنَّما هَلَکَ مَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ بِطُولِ آمَالِهِمْ وَتَغَیُّبِ آجَالِهِمْ، حَتَّى نَزَلَ بِهِمُ الْمَوْعُودُ الَّذِی تُرَدُّ عَنْهُ الْمَعْذِرَةُ، وَتُرْفَعُ عَنْهُ التَّوْبَةُ، وَتَحُلُّ مَعَهُ الْقَارِعَةُ والنِّقْمَةُ.

آنها که پيش از شما بودند تنها به جهت آرزوهاى طولانى و پنهان بودن (و فراموش کردن) سرآمد زندگيشان، گمراه و هلاک نشدند، و اين (طول امل و غفلت و بى خبرى از پايان زندگى) همچنان ادامه يافت تا مرگشان فرارسيد، همان مرگى که به هنگام فرا رسيدنش عذرها پذيرفته نمى شود، و درهاى توبه بسته مى شود و مصيبتهاى سخت و مجازاتها با آن فرا مى رسد.

 

عامل بدبختى انسانها

   در این بخش از خطبه امام (علیه السلام) به همگان هشدار مى دهد که تاریخ امم پیشین را مطالعه کنند، و درباره عوامل بدبختى آنها بیندیشند، و درس عبرت گیرند، مى فرماید : «آنها که پیش از شما بودند تنها به جهت آرزوهاى طولانى و پنهان بودن (و فراموش کردن) سرآمد زندگیشان، گمراه و هلاک شدند، و این (طول امل و غفلت و بى خبرى از پایان زندگى،) همچنان ادامه یافت تا مرگشان فرارسید» (وَإنَّما هَلَکَ مَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ بِطُولِ آمَالِهِمْ وَتَغَیُّبِ آجَالِهِمْ، حَتَّى نَزَلَ بِهِمُ الْمَوْعُودُ).

   منظور از هلاکت در جمله «وَإنَّما هَلَکَ» به گفته جمعى از مفسران «نهج  البلاغه»، هلاکت معنوى یعنى گمراهى است که نتیجه آن عذاب اخروى مى باشد.

   ولى بعید نیست که هم هلاکت معنوى و اخروى، و هم هلاکت مادى و دنیوى را شامل بشود یعنى آرزوهاى دور و دراز و فراموش کردن پایان زندگى، و غرق شدن در شهوات، هم آخرت آنها را تباه کرد و هم قدرت و عظمت آنها را در دنیا بر باد داد و سرانجام آنها را گرفتار انواع عذابهاى دنیوى مانند «طوفان قوم نوح» زمین لرزه هاى «قوم لوط» و صاعقه هاى آسمانى اقوام دیگر.

   آرى طول امل که یکى از آثار آن «تَغَیُّبِ آجَالِ» (به فراموشى سپردن سرآمد زندگى) است، از بزرگترین دشمن سعادت انسانهاست چرا که حجاب ضخیمى در برابر دید عقل انسان مى افکند و هوا و هوس را بر وجود او حاکم مى سازد، و او را غرق انواع گناهان و معاصى خطرناک مى کند، این همان چیزى است که در حدیث معروف پیامبر اکرم (صلى الله علیه وآله) و امیرمؤمنان (علیه السلام) آمده است : «وَاَمّا طُوْلُ الأَملِ فَیُنْسِی الاْخِرَةَ; آرزوهاى دراز، آخرت را به فراموشى مى سپارد»(1).

   از جمله «حَتَّى نَزَلَ بِهِمُ الْمَوْعُودُ; تا زمانى که وعده الهى یعنى مرگ آنها فرا رسد»، چنین برمى آید که این افراد در آن لحظه بیدار مى شوند، آرى بیدار مى شوند ولى این بیدارى براى آنها سودى ندارد و لذا امام (علیه السلام)مى فرماید : «همان مرگى که به هنگام فرا رسیدنش عذرها پذیرفته نمى شود و درهاى توبه بسته مى شود و مصائب سخت و مجازاتها با آن فرا مى رسد» (الَّذِی تُرَدُّ عَنْهُ الْمَعْذِرَةُ، وَتُرْفَعُ عَنْهُ التَّوْبَةُ، وَتَحُلُّ مَعَهُ الْقَارِعَةُ(2)والنِّقْمَةُ(3)).

   آرى سرچشمه همه آن جنایتها و خلاف کاریها که در بخش پیشین از این خطبه، بیان شد حبّ دنیا و طول امل و به فراموشى سپردن سر پایان زندگى است، پایانى که راه بازگشت، در آن نیست و جبران خطاهاى گذشته در آن ممکن نباشد.

* * *

1. خطبه 42 و بحار الانوار، جلد 70 صفحه 91.
2. «قارعه» از مادّه «قرع» (بر وزن فرع) به معنى کوبيدن چيزى بر چيز ديگرى است و «قارعه» به هر حادثه مهم و سخت و کوبنده گفته مى شود.

عامل بدبختى انسانها

   در این بخش از خطبه امام (علیه السلام) به همگان هشدار مى دهد که تاریخ امم پیشین را مطالعه کنند، و درباره عوامل بدبختى آنها بیندیشند، و درس عبرت گیرند، مى فرماید : «آنها که پیش از شما بودند تنها به جهت آرزوهاى طولانى و پنهان بودن (و فراموش کردن) سرآمد زندگیشان، گمراه و هلاک شدند، و این (طول امل و غفلت و بى خبرى از پایان زندگى،) همچنان ادامه یافت تا مرگشان فرارسید» (وَإنَّما هَلَکَ مَنْ کَانَ قَبْلَکُمْ بِطُولِ آمَالِهِمْ وَتَغَیُّبِ آجَالِهِمْ، حَتَّى نَزَلَ بِهِمُ الْمَوْعُودُ).

   منظور از هلاکت در جمله «وَإنَّما هَلَکَ» به گفته جمعى از مفسران «نهج  البلاغه»، هلاکت معنوى یعنى گمراهى است که نتیجه آن عذاب اخروى مى باشد.

   ولى بعید نیست که هم هلاکت معنوى و اخروى، و هم هلاکت مادى و دنیوى را شامل بشود یعنى آرزوهاى دور و دراز و فراموش کردن پایان زندگى، و غرق شدن در شهوات، هم آخرت آنها را تباه کرد و هم قدرت و عظمت آنها را در دنیا بر باد داد و سرانجام آنها را گرفتار انواع عذابهاى دنیوى مانند «طوفان قوم نوح» زمین لرزه هاى «قوم لوط» و صاعقه هاى آسمانى اقوام دیگر.

   آرى طول امل که یکى از آثار آن «تَغَیُّبِ آجَالِ» (به فراموشى سپردن سرآمد زندگى) است، از بزرگترین دشمن سعادت انسانهاست چرا که حجاب ضخیمى در برابر دید عقل انسان مى افکند و هوا و هوس را بر وجود او حاکم مى سازد، و او را غرق انواع گناهان و معاصى خطرناک مى کند، این همان چیزى است که در حدیث معروف پیامبر اکرم (صلى الله علیه وآله) و امیرمؤمنان (علیه السلام) آمده است : «وَاَمّا طُوْلُ الأَملِ فَیُنْسِی الاْخِرَةَ; آرزوهاى دراز، آخرت را به فراموشى مى سپارد»(1).

   از جمله «حَتَّى نَزَلَ بِهِمُ الْمَوْعُودُ; تا زمانى که وعده الهى یعنى مرگ آنها فرا رسد»، چنین برمى آید که این افراد در آن لحظه بیدار مى شوند، آرى بیدار مى شوند ولى این بیدارى براى آنها سودى ندارد و لذا امام (علیه السلام)مى فرماید : «همان مرگى که به هنگام فرا رسیدنش عذرها پذیرفته نمى شود و درهاى توبه بسته مى شود و مصائب سخت و مجازاتها با آن فرا مى رسد» (الَّذِی تُرَدُّ عَنْهُ الْمَعْذِرَةُ، وَتُرْفَعُ عَنْهُ التَّوْبَةُ، وَتَحُلُّ مَعَهُ الْقَارِعَةُ(2)والنِّقْمَةُ(3)).

   آرى سرچشمه همه آن جنایتها و خلاف کاریها که در بخش پیشین از این خطبه، بیان شد حبّ دنیا و طول امل و به فراموشى سپردن سر پایان زندگى است، پایانى که راه بازگشت، در آن نیست و جبران خطاهاى گذشته در آن ممکن نباشد.

* * *

1. خطبه 42 و بحار الانوار، جلد 70 صفحه 91.
2. «قارعه» از مادّه «قرع» (بر وزن فرع) به معنى کوبيدن چيزى بر چيز ديگرى است و «قارعه» به هر حادثه مهم و سخت و کوبنده گفته مى شود. 
3. «نقمة» در اصل به معنى زشت شمردن چيزى است که گاه با زبان و گاه به صورت مجازاتِ عملى انجام مى شود ولذا غالباً اين واژه به معنى مجازات کردن بکار مى رود

احسن الحدیث در شبکه های اجتماعی    aparat telegram instagram whatsapp 300x300 این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری

  • تفسیر مشکات(1)

    مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است:

  • پیامبر مکرم اسلام (ص) فرمودند:
    «اَفْضَلُ الْعِبادَةِ اِنْتِظارُ الْفَرَجِ»
    با فضیلت‌ترین عبادت،

  • گفتارهایی درباره امامت امام علی علیه السلام

    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1398
    • شابک:
  • نگاهی به ارتباط فرزندان با پدر و مادر

  • نهج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • نج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • مجموعه شماره یک

    زن از منظر قرآن-زن از منظر قرآن کریم

    زن و مرد- بررسی جایگاه و ارتباطات زن و مرد

  • مجموعه بیان3 حاوی 144 DVD در 6 آلبوم، دور سوم تفسیر کامل قرآن کریم است که به‌صورت تصویری به‌همراه

  • پرتویی از روایات غدیر


    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1397
    • شابک:
      978-600-99784-7-2

      انتشارات:
  • آیه‌ای که محرمات الهی را بیان می کند چه ارتباطی با ولایت دارد؟
    اکمال دین و اتمام نعمت چه

  • چگونه مسئله ولایت از آیه تبلیغ فهمیده می شود؟
    چه نکته ای هم سنگ تمام رسالت پیامبر (ص) است


  • ولی در آیه ولایت به چه معناست؟ / دادن انگشتر در نماز به حضور قلب چه سازگاری‌ای دارد؟