• تـازه هـا
  • آموزش قرآن
  • پربازدید

آغاز دوره تخصصی یک ساله مهارت های بیان تفسیر در

سومین دوره تخصصی یک ساله مهارت های بیان تفسیر با هدف تربیت
بیشتر...

تربیت اساتید مخاطب‌شناس تفسیر قرآن صورت گیرد/

ابوالفضل بهرام‌پور، مترجم و مفسر قرآن کریم کشورمان در

بیشتر...

نشست هم‌اندیشی اربعین تجلی‌گاه آموزه‌های قرآن

نشست «هم‌اندیشی اربعین تجلی‌گاه
بیشتر...

ادامه مرحله مقدماتی مسابقات سراسری قرآن/ آغاز

مرحله مقدماتی چهل و دومین دوره مسابقات سراسری قرآن کریم تا
بیشتر...

اعزام نمایندگان ایران به مسابقات بین‌المللی قرآن

نمایندگان کشورمان برای حضور در بیست‌و‌ششمین دوره مسابقات
بیشتر...

آمار بازدید

-
بازدید امروز
بازدید دیروز
کل بازدیدها
60145
40780
84434622
امروز پنج شنبه, 07 اسفند 1399
اوقات شرعی

خطبه صد و پنجاه و یکم، بخش اول

 

وَ أَحْمَدُ اللّهَ وَ أَسْتَعِینُهُ عَلَى مَدَاحِرِ الشَّیْطَانِ وَ مَزَاجِرِهِ وَالاِعْتِصَامِ مِنْ حَبَائِلِهِ وَ مَخَاتِلِهِ. وَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلهَ إِلاَّ اللّهُ. وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، وَ نَجِیبُهُ وَ صَفْوَتُهُ. لاَ یُؤَازَى فَضْلُهُ، وَ لاَ یُجْبَرُ فَقْدُهُ. أَضَاءَتْ بِهِ الْبِلاَدُ بَعْدَ الضَّلاَلَةِ الْمُظْلِمَةِ، وَالْجَهَالَةِ الْغَالِبَةِ، وَالْجَفْوَةِ الْجَافِیَةِ; وَالنَّاسُ یَسْتَحِلُّونَ الْحَرِیمَ، وَ یَسْتَذِلُّونَ الْحَکِیمَ; یَحْیَوْنَ عَلَى فَتْرَة، وَ یَمُوتُونَ عَلَى کَفْرَةِ.

خداى را ستايش مى کنم، و از او براى کارهايى که موجب طرد شيطان است کمک مى جويم و براى مصون ماندن از گرفتار شدن در دام ها و فريب هاى شيطان يارى مى طلبم و گواهى مى دهم جز خداوند يکتا معبودى نيست و شهادت مى دهم که محمّد(صلى الله عليه وآله)، بنده و فرستاده و برگزيده و انتخاب شده اوست. در فضل و برترى همتا ندارد و فقدان او قابل جبران نيست; به برکت وجودش شهرهايى که غرق در ضلالت و ظلمت بود و جهل بر افکار مردمش غلبه داشت و قساوت و سنگدلى بر آن ها چيره شده بود، روشن گشت.
در زمانى که مردم حرام را حلال مى شمردند، دانشمندان را تحقير مى کردند، و در دوران فترت (و غيبت اولياى الهى) قدم به عرصه حيات مى گذاشتند و در کفر و بى دينى جان مى سپردند
.

 

این خطبه از خطبه هاى ملاحم است که بخشى از حوادث خطرناک آینده را بازگو مى کند و به مردم هشدار مى دهد که مراقب خویش باشند و آلوده فتنه ها و ظلم و فسادها نشوند. امام(علیه السلام) این خطبه را با حمد و ثناى الهى و پناه بردن به ذات پاک او از شر شیاطین آغاز مى کند و مى فرماید:

«خداى را ستایش مى کنم و از او براى کارهایى که موجب طرد و منع شیطان است کمک مى جویم و براى مصون ماندن از گرفتار شدن در دام ها و فریب هاى شیطان یارى مى طلبم» (وَ أَحْمَدُ اللّهَ وَ أَسْتَعِینُهُ عَلَى مَدَاحِرِ(1) الشَّیْطَانِ وَ مَزَاجِرِهِ(2)وَالاِعْتِصَامِ مِنْ حَبَائِلِهِ وَ مَخَاتِلِهِ(3)).

امام(علیه السلام) در این دو جمله از خداوند، توفیق اطاعت و عبادت و پرهیز از گناه و معصیت مى طلبد; زیرا «مداحر» و «مزاجر» شیطان و به تعبیر دیگر، امورى که او را از انسان دور مى سازد، چیزى جز اطاعت فرمان خدا نیست و «حبائل» و «مخاتل» (دام ها و فریب هاى) شیطان چیزى جز گناهان و معاصى نیست و به یقین بدون یارى خداوند و امدادهاى الهى نه اطاعت ممکن است و نه پرهیز از گناه; چرا که راه این دو بسیار سخت است و پر پیچ و خم.

سپس به سراغ شهادت بر یکتایى خدا و رسالت پیغمبر اکرم(صلى الله علیه وآله) مى رود و چنین مى فرماید: «گواهى مى دهم جز خداوندیکتا معبودى نیست و شهادت مى دهم که محمّد، بنده و فرستاده و برگزیده و انتخاب شده اوست» (وَ أَشْهَدُ أَنْ لاَ إِلهَ إِلاَّ اللّهُ. وَ أَشْهَدُ أَنَّ مُحَمَّداً عَبْدُهُ وَ رَسُولُهُ، وَ نَجِیبُهُ وَ صَفْوَتُهُ).

بسیارى از شارحان نهج البلاغه «نجیبه» و «صفوته» را به یک معنا تفسیر کرده ـ به معناى منتخب و برگزیده ـ و تأکید یکدیگر دانسته اند; ولى با توجه به این که «نجیب» به معناى «نفیس» و پرارزش است. تفاوتى میان این دو واژه وجود دارد که اوّلى در واقع، زمینه ساز دوّمى است; زیرا هنگامى که چیزى نفیس و پرارزش شد به هنگام انتخاب، آن را بر مى گزینند.

در ادامه آن حضرت به دو وصف دیگر اشاره کرده، مى فرماید: «در فضل و برترى همتا ندارد و فقدان او قابل جبران نیست» (لاَ یُؤَازَى فَضْلُهُ، وَ لاَ یُجْبَرُ فَقْدُهُ).

به یقین چیزى که در فضیلت همتا ندارد، هنگامى که از دست رود جانشینى نخواهد داشت.

در هفتمین و آخرین وصف به آثار وجودى آن حضرت در شرایط عصر جاهلیّت اشاره کرده، مى فرماید: «به برکت وجود او شهرهایى که غرق در ضلالت و ظلمت بود و جهل بر افکار مردمش غلبه داشت و قساوت و سنگدلى بر آن ها چیره شده بود روشن گشت» (أَضَاءَتْ بِهِ الْبِلاَدُ بَعْدَ الضَّلاَلَةِ الْمُظْلِمَةِ، وَالْجَهَالَةِ الْغَالِبَةِ، وَالْجَفْوَةِ الْجَافِیَةِ(4)).

و در ادامه مى افزاید: «در زمانى که مردم حرام را حلال مى شمردند، دانشمندان را تحقیر مى کردند، در دوران فترت (و غیبت اولیاى الهى) قدم به عرصه حیات مى گذاشتند ودر کفر و بى دینى جان مى سپردند» (وَالنَّاسُ یَسْتَحِلُّونَ الْحَرِیمَ، وَ یَسْتَذِلُّونَ الْحَکِیمَ; یَحْیَوْنَ عَلَى فَتْرَة، وَ یَمُوتُونَ عَلَى کَفْرَةِ!).

این اوصاف هفتگانه که در عبارات کوتاهى درباره عصر جاهلیّت بیان شده ترسیم گویایى از آن زمان است. گمراهى و جهل و قساوت، حلال شمردن حرام وتحقیر دانشمندان، نداشتن رهبر و سرانجام، بى ایمان از دنیا رفتن.

گمراهى آن ها چنان تاریک و ظلمانى بود که به جنایات خود افتخار مى کردند، کشتن و زنده به گور کردن فرزندان، نشانه غیرت، و غارتگرى دلیل شجاعت شمرده مى شد.

جهل و خرافات آن چنان بر جامعه آن ها سایه افکنده بود که خدایانشان را با دست خود مى ساختند; گاه از سنگ و چوب و گاه از مواد غذایى و سپس در زمان قحطى آن را مى خوردند.

قساوت و سنگدلى آن چنان بود که کینه ها را از نسلى به نسلى منتقل مى ساختند و خونریزى و آدمکشى براى آن ها یک امر ساده بود، و هم چنین مفاسد دیگر.

در این زمان مى توان به عظمت خدمات پیامبر اکرم(صلى الله علیه وآله) و اهمیّت رسالت او در آن محیط تاریک و ظلمانى پى برد، که در مدت کوتاهى از آن قوم وحشى و خرافى و جاهل، قومى متمدّن و عالم و آگاه ساخت.

 

* * *

 

 

1. «مداحر» جمع «مدحر» به معناى امرى است که سبب طرد و دورى چيزى مى شود و از ماده «دحور» به معناى راندن و دورساختن آمده است.
2. «مزاجر» جمع «مزجر» به معناى بازدارنده از چيزى است و از ماده «زجر» به معناى بازداشتن است.
3. «مخاتل» جمع «مختل» به معناى کارى است که به وسيله آن فريب مى دهند، از ماده «ختل» (بر وزن قتل)، به معناى خدعه و نيرنگ است.
4. «جفوه» به معناى قساوت است.

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری

  • تفسیر مشکات(1)

    مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است:

  • پیامبر مکرم اسلام (ص) فرمودند:
    «اَفْضَلُ الْعِبادَةِ اِنْتِظارُ الْفَرَجِ»
    با فضیلت‌ترین عبادت،

  • گفتارهایی درباره امامت امام علی علیه السلام

    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1398
    • شابک:
  • نگاهی به ارتباط فرزندان با پدر و مادر

  • نهج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • نج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • مجموعه شماره یک

    زن از منظر قرآن-زن از منظر قرآن کریم

    زن و مرد- بررسی جایگاه و ارتباطات زن و مرد

  • مجموعه بیان3 حاوی 144 DVD در 6 آلبوم، دور سوم تفسیر کامل قرآن کریم است که به‌صورت تصویری به‌همراه

  • پرتویی از روایات غدیر


    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1397
    • شابک:
      978-600-99784-7-2

      انتشارات:
  • آیه‌ای که محرمات الهی را بیان می کند چه ارتباطی با ولایت دارد؟
    اکمال دین و اتمام نعمت چه

  • چگونه مسئله ولایت از آیه تبلیغ فهمیده می شود؟
    چه نکته ای هم سنگ تمام رسالت پیامبر (ص) است


  • ولی در آیه ولایت به چه معناست؟ / دادن انگشتر در نماز به حضور قلب چه سازگاری‌ای دارد؟