حجت الاسلام والمسلمین علی خراسانی، مدیر گروه و عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) گفت: در حال حاضر جلد 14 دایره المعارف قرآن کریم را در دست تالیف داریم که به حمد خدا اردیبهشت امسال جلد 13 دایره المعارف قرآن روانه بازار نشر شد و الان مشغول ویرایش نهایی جلد 14 هستیم که امیدوار هستیم برای نمایشگاه کتاب اردیبهشت ماه این جلد را آماده کنیم.
وی افزود: البته تدوین جلدهای 15تا 18 را نیز شروع کردهایم؛ و در مرحله تدوین مقالات و ارزیابی آنها هستیم. از سال 76 با کمک همکاران تدوین دایره المعارف قرآن کریم در مجموعه فرهنگ و معارف قرآن تدوین دایره المعارف را آغاز کردیم که و از سال 81 سالانه یک جلد منتشر کردیم.
این استاد دانشگاه اظهار کرد: این دایره المعارف نخستسین دایره المعارف در چهان اسلام است؛ ضرورت تدوین دایرهالمعارف قرآن کریم از زمانی احساس شد که هیچ اثر دایره المعارفی در جهان اسلام نداشتیم. تاکنون در جهان اسلام کاری با عنوان دایره المعارف و با استانداردهای جهانی امروز تدوین نشده بود، بنابراین با عنایت به ضرورتی که در این زمینه وجود داشت از 18 سال پیش تدوین این اثر را آغار کردیم.
وی افزود: مجموعه این پروژه 30 جلدی خواهد بود است. مدخلهای این دایره المعارف با توجه به علوم قرآنی و برخی مدخلها با توجه به اعلام قرآنی برگزیده شدهاند؛ و قرآن به شکلی به صراحت یا اشاره آنها را ذکر کرده است. از جمله اسمای که در قرآن آمدهاند از آدم، نوح و ابراهیم.... یا اسمای که قرآن به صراحت به آنها اشاره نکرده است مانند «علی بن ابی طالب» یا «حضرت فاطمه(س)» که بعضی از آیات در شان آنها نازل شده است. بنابراین بعضی اعلام از علوم قرآنی هستند؛ مانند محکم و متشابه، ظاهر و باطن که به صورت مفصل است به آنها پرداختهایم.
این استاد دانشگاه تصریح کرد: همه مدخلها فارسی هستند و ذیل هر یک از این مدخلها با توجه به دیدگاه قرآن به آنها پرداختهایم. در این اثر از منابع دست اول استفاده میشود و البته مقالات به صورت دایره المعارفی و مختصر ارائه کردهایم و چندان مفصل نیستند.
مدیر گروه دایره المعارف قرآنی گفت: در مجموع دایره المعارف قرآن کریم مشتمل بر 3 هزار مدخل اصلی و ارجاعی است که متشکل از 700 موضوع ارجاعی و 2 هزار و 300 مدخل اصلی است و هر جلد مشتمل بر 75 موضوع است و به طور طبیعی وجه امتیاز این دایره المعارف با دایره المعارفهای دیگر این است که در دایره المعارف قرآن همه مقالات قرآنی است.مقالات این دایره المعارف در بخشهای فلسفه، کلام و عرفان، فقه و حقوق، تاریخ و اعلام قرآن، فقه و حقوق و معارف و مفاهیم سیاسی و اجتماعی آماده و تدوین میشود.
خراسانی در آخر تصریح کرد: در کنار تدوین این اثر آماده سازی جلد دوم «دانشنامه قرآن کریم» برای نوجوانان را نیزآماده چاپ کردهایم؛ این کتاب نیز در اردیبهشت ماه سال آینده منتشر میشود؛ البته به صورت همزمان مشغول ویرایش جلد سوم این اثر نیز هستیم.
گفتوگو از سیرانوش موسوی