معاون بینالملل حوزههای علمیه با بیان اینکه قدمهایی برای تولید علوم میانرشتهای مبتنی بر قرآن در حوزه صورت گرفته است، تاکید کرد: تاسیس دهها میانرشته در رابطه با قرآن و علم لازم است.
حجتالاسلام والمسلمین محمدحسن زمانی، معاون بینالملل حوزههای علمیه در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا) تاکید کرد: من پیشنهاد میدهم به تعداد رشتههای علوم انسانی و اسلامی، علوم تجربی و طبیعی دانشهای میانرشتهای قرآنی در حوزه طراحی و تاسیس شود و حتی شاهد حضور ۵۰ میان رشته قرآن و علوم مختلف باشیم، البته بدون تفسیر به رای و همراه با ضابطه و این قابلیت هم اکنون وجود دارد. وی تاکید کرد: به طور مثال، میتوانیم اقتصاد در قرآن، فقه القرآن، اصول فقه در قرآن، منطق در قرآن، فلسفه و عرفان قرآنی و … داشته باشیم؛ گاهی برخی با فلسفه و عرفان مخالفت میکنند که از ضعف دیانت آنان نیست، بلکه از روی دغدغه دینی است چون تصور میکنند آموزههای فلسفی و عرفانی برگرفته از تفکرات یونانی و بافتههای صوفیان است و آن را مطلوب نمیدانند. زمانی ادامه داد: برای درمان چنین اصطکاکاتی میان این دو طیف عالمان حوزه که همه قرآن و فلسفه را میشناسند باید رشته جدیدی به نام آموزههای فلسفلی قرآن یا عرفان و قرآن ایجاد کنیم و در این دو موضوع هم کم آیه نداریم، ولی کار نشده است و از کارهای بر زمین مانده به شمار میآید. اولین خشت روانشناسی
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) با بیان اینکه دانشگاهیان هم میتوانند این کار را شروع کنند بیان کرد: به طور مثال در روانشناسی از منظر قرآن فضا برای کار دانشگاهی بسیار وجود دارد؛ آیه شریفه «وَیَسْأَلُونَکَ عَنِ الرُّوحِ قُلِ الرُّوحُ مِنْ أَمْرِ رَبِّی»(آیه ۸۵ اسراء) خود اولین خشت روانشناسی را پایه میگذارد زیرا اگر کلمه «امر» شکافته شود که چیست، خواهیم دید نگاه غرب که روح را برگرفته از ماده لطیف میداند، غلط است، زیرا مفسری مانند علامه طباطبایی(ره) معتقد است که باید میان خلق و امر فرق گذاشت، لذا روان امر مجرد از ماده است برخلاف آنچه غربیها میگویند و خود این مطلب پایه روانشناسی اسلامی میتواند باشد. زمانی به آیه شریفه «فَأَلْهَمَهَا فُجُورَهَا وَتَقْوَاهَا»(۸ سوره شمس) اشاره کرد و گفت: این بحثی است که کانت طبق فلسفه خود به آن پرداخته است و قرآن با صراحت میل روح به سمت بدی و خوبی را عنوان کرده است و البته هر علمی را که وارد شویم صدها آیه میتوانیم برای آن بیاوریم و مطرح کنیم.
تاسیس رشتههای جدید
وی تاکید کرد: مراکزی مانند مرکز تفسیر قرآن، بخش قرآنی موسسه امام خمینی و جامعه المصطفی(ص)، موسسه اسراء و همچنین ۱۶ دانشگاه قرآنی کشور باید افقهای نوین را پیش رو بگذارند و موضوعات و رشتههای جدیدی را طراحی و تاسیس کنند.
زمانی تصریح کرد: تمامی علوم تجربی قابلیت استخراج نسبی از قرآن را دارند و میتوان نسبتا مدلول آیات مرتبط با این علوم را بیرون کشید و بقیه پژوهشهای تجربی نیز متعلق تفسیر آیات و علوم وابسته به تفسیر هستند. وی اظهار کرد: این دیدگاه تحققبخش منویات مقام معظم رهبری است که فرمودند «بزرگان حوزه راهنمایان حوزه علمیه باشند» اما باید از نوآوری در حوزه استفاده کرد و بین این دو اصل جمع کنیم. فضا تا حدودی در حوزه ایجاد شده است
عضو هیئت علمی جامعه المصطفی(ص) با بیان اینکه چنین فضایی تا حدود زیادی در حوزه علمیه آماده است، اظهار کرد: نوآوری در حوزه نیز تا حدودی جامه عمل پوشانده است، زیرا درس تفسیر قبل از انقلاب ماده درسی بود، اما به برکت انقلاب اسلامی شاهد تخصصهای درون قرآنی هستیم. پرداختن به کارهای تطبیقی
وی افزود: همین الان در جامعه المصطفی(ص) چندین رشته تطبیقی مانند تفسیر تطبیقی، قرائات، قرآن و علوم و قرآن و مستشرقان را شاهد هستیم و در بخش قرآن و علوم تنها ده گرایش تخصصی ایجاد شده است. وی قرآن و نجوم، قرآن و روانشناسی، قرآن و حقوق و … از جمله این گرایشات است اظهار کرد: بسیاری از این گرایشها در مقطع دکتری تدریس میشود و در برخی رشتهها مانند قرآن و طب برخی پزشکان در کلاس حضور مییابند که برخی از آنان نویسنده ۲۰ کتاب پزشکی است و همه اینها نشان از تولید علم دارد.