به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) حجتالاسلام والمسلمین علیرضا اعرافی، رئیس جامعه المصطفی العالمیه امروز 9 دی ماه در نخستین گردهمایی دانشآموختگان مرکز تخصصی تفسیر و علوم قرآن حوزه علمیه که در مدرسه امام کاظم(ع) گفت: انقلاب اسلامی، امام و رهبری و مراجع به قرآن در طول سالهای گذشته عنایت و اهتمام به ترویج قرآن داشته اند که منشأ نهضت قرآنی در قلمروهای مختلف آن شد که از برکات خون شهدا و دسترنج ایثار ایثارگران بوده است.
جایگاه قرآن و پیامبر در نهج البلاغه
وی با قدردانی از آیت الله العظمی مکارم به عنوان مرجعی بصیر و آگاه افزود: وقتی به نهج البلاغه درباره قرآن و پیامبر مراجعه می کنیم احساس شیفتگی می بینیم و امام با یک بیان بلند و عشق از این دو ودیعه آسمانی سخن می گوید و در بیش از 40 مورد از پیامبر و 30 موضع درباره قرآن مطالبی را ارایه فرمودند.
ملکی بیان کرد: قرآن و پیامبر دو ودیعه و خلقتی در اوج و قله و هم وزن هستند و امام علی هم نزدیکترین فرد به این دو ودیعه است.
وی اظهار کرد: در خطبه 94 فرموده است که این چهره نورانی چنان جایگاهی داشت که حتی قبل از بعثت زمام چشم های بینا در دست او بود و قطب نما و قبلگاه دل های مشتاق بود و دیدگان همه به سوی او روانه بودند.
رئیس جامعه المصطفی تصریح کرد: شخص او جذابیت و دلربایی بی نظیری داشت همچنین در این کتاب شریف بر دودمان پیامبر نیز تاکید زیادی شده است که در خطبه 94 فرموده است دودمان ایشان بهترین و پاکترین دودمان ها و درخت تنومندی است که در عصری از شاخ و برگ آن پیامبران را برگزید و این جایگاه بهترین جایگاه هاست و در طول تاریخ این درخت پاک و مطهر رشد پیدا کرده است و شاخ و برگ داده و اوج ثمردهی این خاندان پاک، حضرت محمد(ص) است.
احیای نگاه تمدنی قرآن
این قرآنپژوه افزود: حلقه رسالت رسول خدا حلقه متمم یک خط الهی و توحیدی مستمر در طول تاریخ بود و حلقه متصل به سلسله پیشین و پیامبران گذشته مبشر رسالت او بوده اند و رسالت ایشان از آغاز جزء معارف الهی بوده است و به اجمال میثاق او گرفته می شد.
اعرافی گفت: تغییری که پیامبر در یک پیچ تاریخی ایجاد کرد بسیار مهم است؛ امام علی فرمود پیامبر در شرایطی دشوار فرمان تاریخ را عوض کرد در شرایطی که تمدن های بزرگی وجود داشت ولی دچار فروریزی ارزشی بودند و جزیرة العرب نیز زیر خط تمدنی بود در این شرایط بشریت به مدد زحمات پیامبر وارد مسیر پیشرفت شد.
اعرافی عنوان کرد: قرآن و پیامبر ادبیات و تمدن جدیدی را پایه ریزی کرد و با بعثت پیامبر این گردش تمدنی و تاریخی رخ داد زیرا پیام قرآن پیام جهانی و تمدنی و فرازمانی و فرامکانی و فرا دنیوی و فرا فرهنگی و فرازبانی و فرا عصری است و می تواند بشر را در همه اجزای سخت و نرم مدیریت کند و اندیشه منسجم و هدایتگر و مدیریت کننده بشر است پیامی که عمیق و عقلانی، جامع و فراگیر و جذاب و دارای کشش باشد و بتواند بشر را در همه ابعاد مدیریت کند.
وی افزود: در قرآن شمول نسبت به همه اجزای زندگی وجود دارد و این مجموعه از انعطاف در عین ثبات برخوردار است و فراساحتی و فرازمانی است و این پیامی است که گفتمان انقلاب به آن نگاه افکنده است و این وجه ممیزه بزرگ انقلاب اسلامی است و ریشه در مرجعیت و حوزه دارد.
وی تاکید کرد: قرآن هم ثبات و استواری دارد و هم از انعطاف برای هر دوره برخوردار است، امروز حوزه باید بر این رویکرد باز گردد و بر آن تاکید کند که این پیام تمدنی بود که در عصری همه بشریت را از جهالتها به نور منتقل کرد و این پیام از انرژی لازم برای تحول آفرینی در همه عرصه ها برخوردار است و حاصل تلاش ما باید احیای قرآن با رویکرد تمدنی و مدیریت جان و جهان باشد.
اعرافی بیان کرد: حوزه گام های بزرگی در زمینه قرآن برداشته است، زنده کردن دانش و بینش تفسیری و علوم قرآنی از جمله این کارهاست و پیش آهنگ آن علامه طباطبایی بوده است و به دنبال آن بزرگان دیگر که تفاسیری مانند نمونه و تسنیم و ... شکل گرفت.
این قرآن پژوه عنوان کرد: در حوزه علوم قرآنی نیز حوزه گام های بزرگی برداشته که مرحوم معرفت پیشگام بود و بعد هم شاگردان ایشان، همچنین دایرة المعارف ها و معاجم و تفاسیر تخصصی و نظم دادن به معارف قرآن در قالب های جدید و طراحی رشته های قرآنی، پایه ریزی مراکز و موسسات قرآنی، تولیدات علمی و نرم افزاری و ترجمه و پرداختن به مباحث جدید در حوزه قرآن در نگاه های استشراقی و ... نوشته شده و تولید شده است و مرکز تخصصی تفسیر نیز با بیش از 1500 دانش آموخته محصول این تلاش هاست.
وظایف حوزه در نهضت جدید قرآنی
اعرافی اظهار کرد: در ادامه این نهضت قرآنی حوزه موظف است که کارهای دیگری صورت بدهد از جمله در حوزه تحقیق روش شناسی عمیق تفسیر و اجتهادی همچنان نیازمند تلاش های عمیقی هستیم.
وی با بیان اینکه اصول نیازمند ساماندهی و گسترش است و آن را متورم نمی دانم، تصریح کرد: یکی از اشکالات ما این است که داد و ستد رشته با روش تحقیق را عمق نداده ایم و این کار باید در حوزه تفسیر صورت بگیرد که بخشی از سرمایه لازم هم در دانش اصول و هم در دانش تفسیر وجود دارد بنابراین نیازمند ایجاد رشته متدولوژی و روش تفسیر هستیم و باید این کار در تراز اصول فقه ایجاد شود زیرا یک مجتهد بودن اصول فقه متصور نیست.
وی افزود: تولید تفاسیر تخصصی موضوعی و ترتیبی معطوف به نظامات علوم انسانی و اجتماعی و حوزه های دانشی بشری یکی دیگر از کارهای لازمی است که باید در حوزه بیشتر مورد توجه قرار گیرد و به خصوص منطق و قواعدی که این تفاسیر تخصصی باید داشته باشند زیرا هر جا پرچم قرآن بالا باشد می توان در همه جا نفوذ فکری و فرهنگی داشته باشیم.
اعرافی گفت: حوزه علوم قرآنی با نگاه به حجم انبوه موضوعات دنیای جدید مانند فرهنگ و ادبیات قرآن و ... که باید بیشتر مورد توجه قرار گیرد و در همین جاست که باید به مسئله استشراق بپردازیم که این رشته در جامعه المصطفی پایه ریزی شد البته رشد مورد انتظار را نداشته است. خیلی حرف ها هست که مستشرقان نگفته اند ولی از دانش های جدید بشری باید بهره ببریم و از قرآن مدد بگیریم.
زنده کردن قرآن در مباحث فقهی
وی اظهار کرد: مباحث قرآنی را باید در فقه زنده تر کنیم، در طول سالیانی که فقه تربیت را کار می کنم تعداد زیادی آیه در این زمینه جمعآوری کرده ایم؛ وقتی با نگاه تخصصی به فقه تربیت بپردازیم بیش از 30 مطلب با نگاه فقه تربیتی می توان از یک آیه به دستاورد و این غنای قرآنی است که در دانش های ما جلوه گر نشده است و باید این جلوهگری قرآن را در سایر علوم زنده تر و بالنده تر کنیم.
استفاده از هنر برای ترویج قرآن
وی افزود: در حوزه قرآن و هنر کارهایی شده است ولی خیلی جای کار دارد و زبان بین المللی انواع هنرها را می توان در خدمت ترویج قرآن به کار برد همچنین در ترجمه خیلی عقب هستیم و هنوز قرآن به صد زبان هم ترجمه نشده است در حالی که انجیل به نزدیک به دو هزار زبان ترجمه یافته است.