• تـازه هـا
  • آموزش قرآن
  • پربازدید

تحلیل مبانی قرآنی عاشورا با اعزام ۱۰۰ استاد تفسیر

نائب رئیس و دبیر مجمع عمومی جامعه مدرسین حوزه علمیه قم از
بیشتر...

از «فرش» تا «ورش» در جلسه قرآن‌/ جدیدترین تلاوت

جلسه قرآن «احمد مرادی» در حالی شب گذشته، برگزار شد که در

بیشتر...

۲۴۱ هزار شرکت‌کننده در آزمون ملی قرآن؛ کم یا زیاد

در اطراف هر کدام از ما افراد زیادی هستند که می‌توانند در

بیشتر...

حروف مقطعه بدون واسطه از خدا به صدر پیامبر(ص)

خيّران مدرسه‌ساز و ارتقای سواد قرآنی مدارس

یکی از کارشناسان قرآنی کشورمان طی یادداشتی به موضوع گسترش

بیشتر...

آمار بازدید

-
بازدید امروز
بازدید دیروز
کل بازدیدها
45232
48863
119852834
امروز دوشنبه, 31 خرداد 1400
اوقات شرعی

وحدت عقل و شرع در نگاه امیرمؤمنان(ع)

عضو هیئت علمی دانشگاه قم معتقد است که از نگاه امام علی(ع) عقل و شرع دو چیز جدا هم نیستند و چیزی که عقل از شریعت به کمک قوه عقلی می‌فهمد مورد امضا شریعت است.

علی‌الله بداشتی

علی‌الله بداشتی، عضو هیئت علمی دانشگاه قم در گفت‌وگو با ایکنا در پاسخ به این پرسش که امیرمؤمنان(ع) چه جایگاهی برای عقل قائل است؟ بیان کرد: به عنوان مقدمه باید بگویم که عقل در اسلام جایگاه رفیعی دارد. در قرآن کریم بیش از ۷۰ بار دعوت به تفکر و تعقل شده و نجات‌یافتگان و رستگاران صاحب خرد یاد شده است.

بداشتی افزود: پیامبر اسلام(ص) تاکید زیادی برای عقل قائل است و می‌فرمایند که همه خیرات با عقل دریافت می‌شوند. امیرالمومنین(ع) هم تاکید زیادی بر عقل دارند و در اولین خطبه نهج‌البلاغه هدف رسالت را بیداری عقل می‌دانند. در کلام زیبایی می‌فرمایند خداوند رسولان را فرستاد تا گنجینه‌های خردهای انسانی را برانگیزانند. پس کار رسالت و انبیا برانگیختن عقل بود. امیرالمومنین(ع) تکلیف ما را روشن کرد که اگر ما در راستای انبیا می‌خواهیم گام برداریم باید عقل‌مان را زنده کنیم که با حیات عقل انسانیت انسان زنده است و با ممات عقل انسانیت مرده است؛ زیرا از نظر منطقی حد انسان و تعریف او به خرد و عقل است و نفس ناطقه انسان به جنبه خردورزی و تعقل مربوط است. امیرالمومنین(ع) در آثار خویش تاکید زیادی بر عقل دارند و احادیث بسیاری از ایشان در اهمیت عقل وجود دارد که عقل در نگاه اسلامی حجت درونی است و انبیا حجت بیرونی هستند.

عضو هیئت علمی دانشگاه قم در پاسخ به این پرسش که نسبت عقل و شرع چیست و آیا عقل می‌تواند نقش تاسیسی داشته باشد؟ گفت: ما در باب دین دو بحث داریم و مقامی هستی‌شناختی و معرفتی در دین وجود دارد. در مقام هستی‌شناختی دین از جانب خدا نازل شده است. تشریع اختصاصا از نظر وجودی از اراده الهی سرچمشه می‌گیرد و شارع خداست، در واقع اصل شریعت از خداست و آن را به پیامبران ارسال کرده و تکمیل‌ترین شرع به پیامبر اسلام(ص) داده شده است و پیامبر بیان‌کننده شریعت برای مردم است؛ از این‌رو از مقام هستی‌شناختی عقل در مقابل دین نیست، کار عقل آن است که شریعتی که از جانب خداست را تشریح کند. در واقع آنچه با تلاش عقلی در آیات الهی، بدون پیش‌فرض‌های ذهنی باطل تدبر کردید و در روایات تدبر کردید و فهمیدید از طرف خداوند حجت قرار داده می‌شود و عقل و شرع مکمل هم هستند.

وی در پاسخ به این پرسش که عقل چه جایگاه و نقشی دارد؟ بیان کرد: وقتی می‌گوییم انبیا آمدند که عقل‌ها را برانگیزند عقل و شرع دو چیز جدا هم نیستند و چیزی که از شریعت به کمک قوه عقلی می‌فهمید، مورد امضا شریعت است. پس هر چیزی که از محسنات عقلی است برای مثال مدارا وجود دارد، هم حسن عقلی و هم حسن شرعی دارد.

بداشتی در پایان گفت: ممکن است عقل در برخی موارد عاجز باشد که نمی‌گوید غلط است و باید بیشتر تدبر کند، اما حسن و قبح عقلی مورد تایید شرع است. شریعتی مسائلی تاسیسی و تاییدی دارد. مسائل تاسیسی چیزهایی است که در عقل عملی و یا نظری مانند توحید، خوبی، عدل و بدی، ظلم را عقل می‌فهمد و شرع تایید می‌کند. بخشی نیز شرع تاسیس می‌کند برای مثال نحوه عبادت و ... توسط شرع می‌آید و عقل کلیات آن را درک می‌کند و عقل و شرع دو جزیره جدا هم نیستند که ببینیم متصل‌اند یا منفصل. اگر عقل نباشد شرعی نیست و اگر شرعی نباشد عقلی نخواهد بود.

............................................

منبع

احسن الحدیث در شبکه های اجتماعی    aparat telegram instagram whatsapp 300x300 این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری

  • تفسیر مشکات(1)

    مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است:

  • پیامبر مکرم اسلام (ص) فرمودند:
    «اَفْضَلُ الْعِبادَةِ اِنْتِظارُ الْفَرَجِ»
    با فضیلت‌ترین عبادت،

  • گفتارهایی درباره امامت امام علی علیه السلام

    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1398
    • شابک:
  • نگاهی به ارتباط فرزندان با پدر و مادر

  • نهج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • نج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • مجموعه شماره یک

    زن از منظر قرآن-زن از منظر قرآن کریم

    زن و مرد- بررسی جایگاه و ارتباطات زن و مرد

  • مجموعه بیان3 حاوی 144 DVD در 6 آلبوم، دور سوم تفسیر کامل قرآن کریم است که به‌صورت تصویری به‌همراه

  • پرتویی از روایات غدیر


    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1397
    • شابک:
      978-600-99784-7-2

      انتشارات:
  • آیه‌ای که محرمات الهی را بیان می کند چه ارتباطی با ولایت دارد؟
    اکمال دین و اتمام نعمت چه

  • چگونه مسئله ولایت از آیه تبلیغ فهمیده می شود؟
    چه نکته ای هم سنگ تمام رسالت پیامبر (ص) است


  • ولی در آیه ولایت به چه معناست؟ / دادن انگشتر در نماز به حضور قلب چه سازگاری‌ای دارد؟