• تـازه هـا
  • آموزش قرآن
  • پربازدید

شکوه تعبير و صحيفه سجاديه

چکیده
این مقاله با عنوان «شکوه تعبیر در صحیفة سجادیه»

بیشتر...

اعلام زمان و مکان مرحله دوم سیزدهمین آزمون اعطای

زمان و مکان مرحله دوم سیزدهمین آزمون ارزیابی و اعطای مدرک
بیشتر...

ویژگی متقین،آیت الله مکارم شیرازی-بارگزاری

دریافت فایل صوتی

حجم: 7 MB

زمان: 60 دقیقه

بیشتر...

چالش ها و آسيبهاى انديشه ورزى

از مهم ترين امتيازات انسان داشتن انديشه است؛ در اهميت

بیشتر...

تأملي بر دعاي بيست و چهارم صحيفه سجاديه در تعريف

پروردگار حكيم، براي آرامش آدميان، مأمني دلپذيرتر

بیشتر...

آمار بازدید

-
بازدید امروز
بازدید دیروز
کل بازدیدها
14311
63911
116565772
امروز چهارشنبه, 29 ارديبهشت 1400
اوقات شرعی

خطبه صد و بیست و یک، بخش دوم

 

أَیْنَ الْقَوْمُ الَّذِینَ دُعُوا إلَى الإسْلاَمِ فَقَبِلُوهُ، وَقَرَؤُوا الْقَرْآنَ فَأَحْکَمُوهُ، وَهِیجُوا إلى الْجِهَادِ فَوَلِهُوا وَلَهَ اللِّقَاحِ إلَى أَوْلاَدِهَا، وَسَلَبُوا السُّیُوفَ أغْمَادَهَا، وَأَخَذُوا بِأَطْرَافِ الاَْرْضِ زَحْفاً زَحْفاً، وَصَفًّا صَفًّا. بَعْضٌ هَلَکَ، وَبَعْضٌ نَجَا. لاَ یُبَشَّرُونَ بِالاَْحْیَاءِ، وَلاَ یُعَزَّوْنَ عَنِ الْمَوْتى. مُرْهُ الْعُیُونِ مِنَ الْبُکَاءِ، خُمْصُ الْبُطُونِ مِنَ الصِّیَامِ، ذُبُلُ الشِّفَاهِ مِنَ الدُّعَاءِ، صُفْرُ الاَْلْوَانِ مِنَ السَّهَرِ. عَلَى وَجُوهِهمْ غَبَرَةُ الْخَاشِعِینَ. أُولئِکَ إخْوَانی الذَّاهِبُونَ. فَحَقَّ لَنَا أَنْ نَظْمَأَ إلَیْهِمْ، وَنَعَضَّ الاَْیْدِیَ عَلَى فِرَاقِهِمْ.

کجايند آنها که به اسلام دعوت شدند، و (از جان و دل) آن را پذيرفتند، قرآن را تلاوت کردند و به خوبى آن را شناختند و به کار بستند، به جهاد دعوت شدند و عاشقانه به سوى آن حرکت کردند، همچون عشق ناقه به بچه هايش، غلاف شمشيرها را کنار انداختند (و فکر عقب نشينى را از سر به در کردند) و گرداگرد زمين را در جبهه هاى مختلف گروه گروه و صف در صف احاطه نمودند سرانجام بعضى شهيد شدند وبعضى رهايى يافتند.
   آنها کسانى بودند که هيچ گاه از زنده ماندن در ميدان جنگ، ابراز شادى نمى کردند و در مرگ شهيدان به يکديگر تسليت نمى گفتند ! آنها بر اثر گريه (از خوف خدا) چشمانشان ناراحت و به خاطر روزه شکم هايشان تهى ولب ها از کثرت دعا خشک شده و رنگ چهره ها بر اثر شب زنده دارى پريده و غبار خشوع بر چهره هاى آنها نشسته بود، (آرى) برادران من آنها بودند که رفتند، پس سزاوار است که تشنه ديدار آنها باشيم و از فراقشان انگشت حسرت به دندان بگزيم
.

 

شرح و تفسیر

آنها برادران من بودند !

    امام (علیه السلام) در این بخش از خطبه براى تحریک نیروها و تشویق آنها به جهاد، و سرزنش و ملامت در برابر کوتاهى ها و کاستى ها، یادى از دوستان شجاع، مؤمن و آگاه خود مى کند; که هم در میدان نبرد و جهاد با دشمن مى درخشیدند و هم در میدان اطاعت و عبادت و بندگى خدا پیشرو پیشگام بودند، مى فرماید : «کجایند آنها که به اسلام دعوت شدند و (از جان و دل) آن را پذیرفتند. قرآن را تلاوت کردند و به خوبى آن را شناختند و به کار بستند، به جهاد دعوت شدند و عاشقانه به سوى آن حرکت کردند، همچون عشق «ناقه» به بچه هایش، غلاف شمشیرها را کنار انداختند (و فکر عقب نشینى از سر به در کردند) و گرداگرد زمین (در جبهه مختلف) گروه گروه و صف در صف احاطه نمودند (سرانجام) بعضى شهید شدند و بعضى رهایى یافتند» (أَیْنَ الْقَوْمُ الَّذِینَ دُعُوا إلَى الإسْلاَمِ فَقَبِلُوهُ، وَقَرَؤُوا الْقَرْآنَ فَأَحْکَمُوهُ، وَهِیجُوا(1) إلى الْجِهَادِ فَوَلِهُوا(2) وَلَهَ اللِّقَاحِ(3) إلَى  أَوْلاَدِهَا، وَسَلَبُوا السُّیُوفَ أغْمَادَهَا(4)،
وَأَخَذُوا بِأَطْرَافِ الاَْرْضِ زَحْفاً(5)زَحْفاً،وَصَفًّاصَفًّا.بَعْضٌ هَلَکَ،وَبَعْضٌ نَجَا).

   اوصافى را که امام (علیه السلام) در این عبارت براى آنها برشمرده بسیار حساب شده است. از ایمان به اسلام و فهم صحیح و دقیق قرآن، و به کاربستن آن که انگیزه اصلى حرکت به سوى جهاد است آغاز مى کند، سپس عشق آنها را به جهاد همچون عشق مادر به فرزند توصیف مى کند، و شجاعت آنها را مى ستاید، که هرگز در فکر غلاف کردن شمشیرها و پایان جهاد نبودند. در آخر حرکت گروهى و دسته جمعى آنها را ـ که در همه میدان ها در هر نقطه اى از زمین حاضر مى شدند ـ ستایش مى کند. و به یقین این اوصاف در هر قوم و ملتى باشد، سرانجام پیروز مى شوند.

   و در ادامه این سخن به قسمت دیگرى از اوصاف آنها مى پردازد، که از روحیه بلند و مقام زهد و خضوع و خشوع آنها در پیشگاه خداوند، پرده برمى دارد. مى فرماید : «آنها کسانى بودند که هیچ گاه از زنده ماندن در میدان جنگ، ابراز شادى نمى کردند، و در مرگ شهیدان، به یکدیگر تسلیت نمى گفتند !» (لاَ یُبَشَّرُونَ بِالاَْحْیَاءِ، وَلاَ یُعَزَّوْنَ عَنِ الْمَوْتى).

   و این نشانه روحیه بلند آنهاست که هرگز در بند حیات مادى نبودند که اگر دوستانشان آن را از دست دهند، ناراحت شوند و اگر زنده بمانند به یکدیگر تبریک بگویند، و شادمان باشند. آنها به شهادت در راه خدا افتخار مى کردند و بزرگترین سعادت خودرا در شهادت مى دانستند.

   «آنها بر اثر گریه (از خوف خدا) چشمانشان ناراحت، و به خاطر روزه، شکم هایشان تهى، ولب ها، از کثرت دعا خشک شده، و رنگ چهره ها بر اثر شب زنده دارى پریده، و غبار خشوع بر چهره هاى آنها نشسته بود» (مُرْهُ(6)الْعُیُونِ مِنَ الْبُکَاءِ، خُمْصُ(7) الْبُطُونِ مِنَ الصِّیَامِ، ذُبُلُ(8) الشِّفَاهِ مِنَ الدُّعَاءِ، صُفْرُ(9) الاَْلْوَانِ مِنَ السَّهَرِ(10). عَلَى وَجُوهِهمْ غَبَرَةُ الْخَاشِعِینَ).

   آرى، آنها در میدان جهاد همچون شیر مى غریدند; ولى در شب به هنگام راز و نیاز با پروردگار گریه سرمى دادند و سیلاب اشک، فرو مى ریختند، در خلوت، چنین بودند و در جلوت، چنان.

   و در پایان این سخن، به عنوان یک درس سازنده و پر بار مى فرماید : «برادران من، آنها بودند که رفتند پس سزاوار است که تشنه دیدار آنها باشیم و از فراقشان انگشت حسرت، به دندان بگزیم !» (أُولئِکَ إخْوَانی الذَّاهِبُونَ. فَحَقَّ لَنَا أَنْ نَظْمَأَ إلَیْهِمْ، وَنَعَضَّ الاَْیْدِیَ عَلَى فِرَاقِهِمْ).

   همیشه مربیان آگاه، براى تربیت افراد مورد نظر الگوهاى برجسته و ارزنده را ارائه مى کنند تا مخاطبان خودرا با آنها بسنجند و در مسیر آنها قرار دهند. کاستى هاى خود را بدانند و براى جبران به پاى خیزند و على (علیه السلام) این معلّم بزرگ آسمانى همواره از این روش استفاده مى کند. ولى افسوس ! که مخاطبانش در آن زمان، شایستگى پذیرش این برنامه هاى تربیتى را نداشتند. معلم و پیشوا هر قدر بصیر و آگاه و شایسته و دلسوز باشد تا افراد تحت تربیت او از حدّ اقل آمادگى بهره مند نباشند، مفید واقع نمى شود.

   باران حیات بخش، همه جا مى بارد ولى از شوره زار هرگز چیزى جز خس نمى روید. آفتاب بر همه جا مى تابد ولى چشمان نابینا چه بهره اى مى تواند بگیرد،نسیم حیات بخش همه جا مىوزد اما قبرهاى مردگان چه بهره اى مى گیرند.

1. «هيجوا» فعل مجهول از مادّه «هيجان» است و در اين جا مفهومش اين است که آنها را به سوى جهاد برمى انگيختند.
2. «ولهوا» از مادّه «وله» (بر وزن فرح) به معنى شدت اشتياق يا شدت حزن است.
3. «لقاح» جمع «لقوح» به معنى ناقه (شتر ماده) است.
4. «اغماد» جمع «غمد» (بر وزن هند) به معنى غلاف شمشير است. 
5. «زحف» در اصل به معنى راه رفتن توأم با سنگينى است و به حرکت لشکر انبوه و هر جمعيّت فشرده اطلاق مى شود.
6. «مره» جمع «امره» به معنى کسى است که چشمش بيمارى يا ناراحتى دارد. 
7. «خمص» جمع «اخمص» به معنى کسى است که شکمش تهى و لاغر است.
8. «ذبل» جمع «ذابل» به معنى خشک و بى طراوت است.
9. «صُفر» جمع «اصفر» به معنى زرد و رنگ پريده است.
10. «سهر» به معنى شب زنده دارى و شب بيدارى است.

احسن الحدیث در شبکه های اجتماعی    aparat telegram instagram whatsapp 300x300 این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری

  • تفسیر مشکات(1)

    مهم ترین ویژگی این تفسیر، کوشش در تبیین بعد هدایتی قرآن، یعنی هدف اصلی نزول است:

  • پیامبر مکرم اسلام (ص) فرمودند:
    «اَفْضَلُ الْعِبادَةِ اِنْتِظارُ الْفَرَجِ»
    با فضیلت‌ترین عبادت،

  • گفتارهایی درباره امامت امام علی علیه السلام

    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1398
    • شابک:
  • نگاهی به ارتباط فرزندان با پدر و مادر

  • نهج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • نج‌البلاغه تبلور اندیشۀ بزرگ‌انسان الهی، برترین الگوی تربیت‌یافتۀ مکتب وحی و توحید و انسانِ کامل

  • مجموعه شماره یک

    زن از منظر قرآن-زن از منظر قرآن کریم

    زن و مرد- بررسی جایگاه و ارتباطات زن و مرد

  • مجموعه بیان3 حاوی 144 DVD در 6 آلبوم، دور سوم تفسیر کامل قرآن کریم است که به‌صورت تصویری به‌همراه

  • پرتویی از روایات غدیر


    • اثر مکتوب
    • انتشار: 1397
    • شابک:
      978-600-99784-7-2

      انتشارات:
  • آیه‌ای که محرمات الهی را بیان می کند چه ارتباطی با ولایت دارد؟
    اکمال دین و اتمام نعمت چه

  • چگونه مسئله ولایت از آیه تبلیغ فهمیده می شود؟
    چه نکته ای هم سنگ تمام رسالت پیامبر (ص) است


  • ولی در آیه ولایت به چه معناست؟ / دادن انگشتر در نماز به حضور قلب چه سازگاری‌ای دارد؟