• تـازه هـا
  • آموزش قرآن
  • پربازدید

مرا در زمره کسانی قرار ده که به عزت و توانایی تو

صحیفه سجادیه - دعای شماره ۲۵ - فراز ۱۱

الْمُعَوَّدِينَ

بیشتر...

تقسيمات قرآن: بخش بندى هاى قرآن از جهات گوناگون

 

تقسيمات مختلف قرآن از عصر پيامبر(صلى الله عليه وآله) و

بیشتر...

خطبه صد و هفتاد و سه، بخش اول

 

أَمِینُ وَحْیِهِ، وَ خَاتَمُ رُسُلِهِ، وَ بَشِیرُ

بیشتر...

معارف قرآن و طرح‏هاى دسته‏ بندى آن

همانطور كه امير المؤمنين «صلوات الله عليه‏»
بیشتر...

تفرقه و اختلاف ممنوع

شرح آیه 105 سوره مبارکه آل عمران

105- وَلَا تَكُونُوا

بیشتر...

آمار بازدید

-
بازدید امروز
بازدید دیروز
کل بازدیدها
7991
32761
141197692
امروز چهارشنبه, 02 اسفند 1402
اوقات شرعی

مریم (س) بانوى برگزیده الهى

شرح آیات 42 و 43 سوره مبارکه آب عمران

42- وَإِذْ قَالَتِ الْمَلَائِكَةُ يَا مَرْيَمُ إِنَّ اللَّهَ اصْطَفَاكِ وَطَهَّرَكِ وَاصْطَفَاكِ عَلَىٰ نِسَاءِ الْعَالَمِينَ

43- يَا مَرْيَمُ اقْنُتِي لِرَبِّكِ وَاسْجُدِي وَارْكَعِي مَعَ الرَّاكِعِينَ

42- و (به یاد آورید) هنگامى را که فرشتگان گفتند: «اى مریم! خدا تو را برگزیده و پاک ساخته; و بر تمام زنان جهان، برترى بخشیده است.

43- اى مریم! (به شکرانه این نعمت) براى پروردگار خود، خضوع کن و سجده به جا آور; و با رکوع کنندگان، رکوع کن.»

 

مریم بانوى برگزیده الهى

این آیات، بار دیگر، به داستان مریم باز مى گردد، از دوران شکوفایى و برومندى او سخن مى گوید، و مقامات والاى او را بر مى شمرد.

نخست از گفتگوى فرشتگان با مریم، بحث مى کند، مى فرماید: به یاد آور: «هنگامى را که فرشتگان گفتند: اى مریم! خدا تو را برگزیده و پاک ساخته و بر تمام زنان جهان برترى داده است» (وَ إِذْ قالَتِ الْمَلائِکَةُ یا مَرْیَمُ إِنَّ اللّهَ اصْطَفاکِ وَ طَهَّرَکِ وَ اصْطَفاکِ عَلى نِساءِ الْعالَمینَ).(1)

چه افتخارى از این برتر که انسانى با فرشتگان هم سخن شود، آن هم سخنى که بشارت برگزیدگى او از سوى خدا و طهارت و برترى او بر تمام زنان جهان باشد، و این نبود، جز در سایه تقوا و پرهیزگارى و ایمان و عبادت او، آرى، او برگزیده شد تا پیامبرى همچون عیسى مسیح(علیه السلام) را به دنیا آورد.

جالب توجه این که جمله «اِصْطَفیکِ» در آیه تکرار شده، یک بار براى بیان برگزیدگى او به طور مطلق، و بار دوم براى برگزیدگى او نسبت به تمام زنان جهان.

این آیه گواه بر این است که مریم بزرگ ترین شخصیت زن در جهان خود بوده است. و این موضوع با آنچه درباره بانوى بزرگ اسلام فاطمه(علیها السلام) رسیده است که او برترین بانوى جهان است، منافات ندارد; زیرا در روایات متعددى از پیغمبر اسلام(صلى الله علیه وآله) و امام صادق(علیه السلام) نقل شده:

اِنَّ مَرْیَمُ کانَتْ سَیِّدَةَ نِساءِ عالَمِها وَ اَنَّ اللّهَ عَزَّوَجَلَّ جَعَلَکِ سَیِّدَةِ نِساءِ عالَمِکَ وَ عالَمِها وَ سَیِّدَةُ نِساءِ الأَوَّلِیْنَ وَ الآخِرِیْنَ: «مریم بانوى زنان زمان خود بود، و خداوند عزوجل تو را بانوى زنان زمان خودت و زنان زمان مریم از اولین و آخرین قرار داده است».(2)

کلمه «العالَمِین» هیچگونه منافات با این سخن ندارد; زیرا این کلمه در قرآن و عبارات معمولى به معنى مردمى که در یک عصر و زمان زندگى مى کنند آمده است چنان که درباره «بنى اسرائیل» مى خوانیم: وَ أَنِّی فَضَّلْتُکُمْ عَلَى الْعالَمینَ: «و من شما را بر جهانیان برترى بخشیدم».(3)

بدیهى است منظور، برترى مؤمنان بنى اسرائیل بر مردم عصر خود بوده است.

* * *

در آیه بعد، سخن از خطاب دیگرى از فرشتگان به مریم است، مى گویند: «اى مریم! (به شکرانه این نعمت هاى بزرگ، که از سوى خداوند برگزیده شده اى و بر زنان جهان عصر خود برترى یافته اى، و از هر نظر پاک و پاکیزه گشته اى) براى پروردگارت خضوع و سجده کن و همراه رکوع کنندگان رکوع نما»! (یا مَرْیَمُ اقْنُتی لِرَبِّکِ وَ اسْجُدی وَ ارْکَعی مَعَ الرّاکِعینَ).

در اینجا سه دستور از طرف فرشتگان به مریم داده شده:

نخست، «قنوت» در برابر پروردگار و این واژه همان طور که سابقاً اشاره کردیم به معنى خضوع و دوام اطاعت است.

دیگر، «سجود» که آن نیز نوعى از «خضوع کامل» در برابر خدا است.

و سوم، «رکوع» که آن هم نوع دیگرى از خضوع و تواضع مى باشد.

جمله وَ ارْکَعی مَعَ الرّاکِعینَ: «با رکوع کنندگان رکوع کن»! ممکن است اشاره به نماز جماعت بوده باشد، و نیز ممکن است اشاره به پیوستن به جمعیت نمازگزاران و خاضعان در برابر خدا باشد.

یعنى همان طور که دیگر بندگان خالص خدا براى او رکوع به جا مى آورند، تو نیز رکوع کن!

در این آیه، نخست اشاره به سجده و سپس اشاره به رکوع شده است، و این نه به خاطر آن است که در نماز آنها سجده قبل از رکوع انجام مى گرفته، بلکه، منظور انجام هر دو عبادت است و نظرى به ترتیب آنها نیست، مثل این است که بگوییم: نماز بخوان و وضو بگیر و پاکیزه باش، یعنى همه این وظایف را انجام بده; زیرا عطف کردن با «واو» دلالتى بر ترتیب ندارد.

به علاوه، رکوع و سجود در اصل به معنى تواضع و خضوع است و رکوع و سجود معمولى یکى از مصادیق آن محسوب مى شود.


1 ـ منظور از پاکى مریم، یا پاکى از عادت ماهانه است که به او اجازه مى داد همواره خدمت بیت المقدس کند و یا پاکى از هرگونه آلودگى اخلاقى و معنوى و گناه.

2 ـ «نور الثقلین»، جلد 1، صفحه 337 و 338، مؤسسه اسماعیلیان، طبع چهارم، 1412 هـ ق ـ «بحار الانوار»، جلد 37، صفحه 85 و جلد 43، صفحه 21، 24، 37 و 78 و جلد 14، صفحه 206 و جلد 29، صفحه 345 (برخى با تفاوت).

3 ـ بقره، آیات 47 و 122.

........................

تفسیر نمونه

aparat aparat telegram instagram این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید instagram instagram

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری