حجت‌الاسلام و المسلمین مرتضی واعظ جوادی، فرزند آیت‌الله جوادی‌آملی در گفت‌وگو با خبرگزاری بین‌المللی قرآن (ایکنا)، در خصوص شناخت شایسته حقیقت قرآنی معتقد است که قرآنی کتابی جهانی، همگانی و همیشگی است و تعالیم قرآن برای همه انسان‌هاست. در پی متن کامل این گفت‌وگو را می‌خوانید:
ایکنا: جهان پر از شبهات گوناگون از سوی نظام‌های مختلف فکری است که در پی جذب مردم است. در حوزه مطالعات دینی چه تعداد اثر داریم که بتوانیم اسلام ناب محمدی را به صورت روز آمد معرفی کنیم.
متاسفانه شناختی که شایسته حقیقت قرآنی باشد، تاکنون پیدا نشده است، اگر این نقطه نظر به درستی مطرح شود که قرآن یک کتاب جهانی است و دو ویژگی همگانی و همیشگی بودن را قرآن دارد و در نهاد خودش یک رابطه علمی و قطعی با پروردگار عالم داشته و کتابی جاری است و نه کتابی برای مقطعی از تاریخ وکلام الهی است که در این الفاظ جاری است و همچنین در هر مقطعی از این الفاظ با تبین و مبانی درست اندیشه صحیح می‌توان استفاده کرد، اگر چنین نگاهی به قرآن باشد، قطعاً پاسخ سوالی که مطرح فرمودید می‌توانید با واکاوی به قرآن دریابید.
اکنون نگاهی که به قرآن این است که این کتاب، یک کتاب دینی است که که خدای عالم برای جامعه دینی فرستاده است و صرفا مربوط به مسائل عبادی اجتماعی و فرهنگی در محدوده خود و بندگان ایجاد کرده و اگر چنین نگاهی نسبت به قرآن باشد، ما نمی‌توانیم از آن یک انتظار جهانی داشته باشیم که بتواند مشکلات، شبهات و معضلات جامعه اسلامی و بشری پاسخ بدهد.
نگاهی که نسبت به قرآن وجود دارد، همچنان یک نگاه محدود، تنگ نظرانه و یک نگاه نامناسب با حقیقت قرآنی است، اگر قرآن با چنین نگاهی بیاید آنگاه هست به حوزه‌ها، دانشگاه‌ها، به مجامع علمی و تحقیقاتی می‌آید.
الان نگاه جامعه بعد از سی سال به یک حداقلی رسیده است که بخواهیم بهره‌مند شویم البته کتاب‌های عمیق تفسیری مانند المیزان و تسنیم الان تاکنون 38 جلد از آن منتشر شده و به یک دوره 70 الی 80 جلدی منتهی خواهد شد، یک پایه‌ای است که بتواند قرآن را تا یک حدی به جهان معرفی کند.
یک حکیمی، عارفی، متکلمی، فیلسوفی مانند آیت الله جوادی آملی وقتی راجع به قرآن سخن می‌گوید و ارتباط با او حدود 70 الی 80 جلد کتاب عمیق قرآنی و تفسیری می‌نویسد، یعنی این کتاب کتاب جهانی است همگان باید در خدمت قرآن بیایند، نه اینکه بخشی از جامعه آن هم با یک نگاه محدود بخواهند بیایند.
اگر بخواهیم چنین اتفاقی در جهان بیفتد که قرآن به صحنه اجتماع، سیاست، فرهنگ، اقتصاد بیاد باید یک نگاه علمی، تحقیقی و یک نگاه واکاوانه‌ا‌ی که باطن قرآن را یکی پس از دیگری بتواند بشکافد و لایه لایه قرآنی را بتواند برای مردم جامعه باز کند، نیاز است.
یک فعالیت محدودی که به بخشی از قرآن برمی‌گردد، اما حقیقت قرآن در حقیقت ناپیدا و محجوب باشد آن پیدا نخواهد شد، به صورت کلی به نظر می‌رسد اگر یک اصلاح ساختاری در نگاه به قرآن برای جامعه علمی پیش بیاید و این باور برای جامعه حاصل بشود که قرآن یک حقیقتی خدای عالم برای هدایت همه انسان‌ها در همه زمینه‌ها دارد و در برخی از جاها تا مقصد راهبری می‌کند در برخی از امور رهنمود می‌د‌هد تا انسان‌ها را حرکت بدهد؛ چون برخی از مسائل مثل توحید این جور نیست که انسان‌ها بتوانند حرکت کنند یا به مقصد برسند به راهبری قرآن تا حد نیاز است. برخی از مسائل اجتماعی و فرهنگی یا مسائل اقتصادی، سیاسی و امثال ذلک در عین حالی که آموزه‌های ارزشمندی از قرآن است نیازمند به واکاوای حکما و متکلمین و مفسران و از جنبه‌های مختلف است.
تفسیر علمی قرآن که بسیار لازم و ضروری است، باعث می‌شود که همه مجامع علمی و دانشگاهی در رشته‌های علوم تجربی و ریاضی هم به خدمت قرآن بیایند، زیرا قرآن نظام هستی را به درستی ترسیم می‌کند و هندسه‌ای که برای نظام وجود دارد را به صورت کلی بیان می‌کند.
باید میدان داد کسانی که تفکر علمی دارند، به حضور قرآن بیایند و با آمیختگی که در بخش‌های دیگر قرآنی به دلیل مسائل اعتقادی و اخلاقی وجود دارد، هم آنها به حقیقت قرآن متبرک می‌شوند و هم دیگران از جنبه‌های بهرمند می‌شوند.
ایکنا: اگر بخواهیم نگاه جهانی و انسانی به قرآن در مقابل نگاه تنگ قرار گیرد، چه لوازم معرفتی نیاز داریم، آیا تلاش‌هایی که در حال انجام شدن ذیل علوم انسانی اسلامی مفید است؟
اگر نظریه‌ای که از جواد آملی در باب علم دینی ارائه کرده‌اند، به درستی در جوامع علمی ما مطرح شود و دانشگاه‌ها و مراکز علمی و حوزه‌ها بدانند که هر دو در حوزه یا فعل خدا یا قول خدا تلاش علمی می‌کنند و کشف می‌کنند، آنگاه این اتفاق خواهد افتاد. ما دینداران اگر فکر کنیم فعالیت‌های علمی حیثیت علمی ندارد، طبیعی است که آنها به این صحنه نخواهند آمد اما با نگاه و نظریه‌ای که جوادی آملی در باب علم دینی دارند، همه اینها دانش‌ها چون در مسیر پیدایش و کشف حقایق یا قول خدا یا فعل خدا را بررسی و کشف می‌کند، به نوعی در مسیر علم دینی قرار خواهند گرفت و می‌تواند تفسیر قرآن باشند.
اگر کسی راجع‌به زمین‌شناسی، آسمان شناسی حتی علوم انسانی واکاوی می‌کند راجع به حقوق، تربیت، مسئله سیاست، مسئله حکومت بررسی می‌کند، همه اینها اگر با معیار عقل صحیح و روشمند انجام شود خود این بخشی از علم دینی است، اینها را باید بها داد و به میدان آورد آنگاه است که می‌فهمیم که همانگونه که آیت‌الله جوادی‌آملی در بخش‌های معارف، اخلاق و احکام یک کتاب هشتاد جلد می‌دهد، مفسران پدیده‌های تکوینی هم می‌توانند به همین میزان آثار علمی خلق کنند و اینها هم تفسیر قرآن باشد.