احسن الحدیث

استفاده از ظرفیت‌های ملی برای آزمون سراسری حفظ قرآن / تأکید بر احیاء ۱۱۰۰ پست سازمانی

دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی در نشست مدیران ادارات ارشاد و اوقاف استان‌های سراسر کشور بر اجرای فعالیت‌های ملی در زمینه آزمون سراسری قرآن کریم تأکید کرد و گفت: برای این آزمون باید از ظرفیت‌های ملی بیشترین استفاده‌ها شود. به گزارش خبرگزاری بین‌المللی قرآن(ایکنا)، در نشست مدیران ادارات اوقاف و ارشاد استان‌های سراسر کشور که صبح امروز، ۱۳ آذرماه در سازمان اوقاف و امور خیریه برگزار شد، حجت‌الاسلام والمسلمین حمید محمدی، دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی به بیان سخنانی پرداخت.
وی در صحبت‌های خود با اشاره به اینکه امروز بسیار خوشحالم که فعالیت‌های قرآنی در حال دور شدن از موازی‌کاری است، گفت: پیش از ادغام این دو آزمون اتحادیه‌های قرآنی نیز ادغام شدند که جلسات بسیار زیادی برای هماهنگی و سایر تمهیدات برگزار شد. شورای توسعه فرهنگ قرآنی به دنبال این است که آنچه که اسناد بالادستی به ما حکم می‌کند را محقق کند.
محمدی در ادامه به آیه ۲ سوره جمعه «هُوَ الَّذِي بَعَثَ فِي الْأُمِّيِّينَ رَسُولًا مِنْهُمْ يَتْلُو عَلَيْهِمْ آيَاتِهِ وَيُزَكِّيهِمْ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتَابَ وَالْحِكْمَةَ وَإِنْ كَانُوا مِنْ قَبْلُ لَفِي ضَلَالٍ مُبِينٍ» اشاره کرد و افزود: اولین چیزی که در این آیه مورد توجه قرار گرفته است بحث تلاوت قرآن است، در این جا تلاوت به عنوان یک فعل مضارع به کار رفته است که به معنی عملیات تلاوت است. در مورد تلاوت کم صحبت شده است به نظر یکی از کارهایی که باید انجام دهیم این است که خود کلمه تلاوت را مورد بررسی قرار دهیم.
وی با اشاره به اینکه به هر قرائتی تلاوت گفته نمی‌شود، گفت:‌ به قرائتی تلاوت گفته می‌شود که اولاً با تدبر همراه باشد و در ادامه به قصد تبعیت باشد. به قرائتی که برای تدبر نباشد و قصد تبعیت از آن نیز وجود نداشته باشد،‌ تلاوت گفته نمی‌شود بنابراین ما می‌توانیم بگوئیم تلاوت به عنوان اولین محور از رسالت انبیاء الهی و به خصوص پیامبر خاتم(ص) بوده است.
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی همچنین با تأکید بر اینکه قرائت زمانی به تلاوت تبدیل می‌شود که استمرار داشته باشد، اظهار کرد: حفظ قرآن از این لحاظ که باعث استمرار می‌شود جایگاه خاصی دارد و به نظر می‌رسد یکی از دلایلی که مقام معظم رهبری بر حفظ قرآن بسیار تأکید دارند همین موضوع باشد.
محمدی با طرح این سؤال که چرا مقام معظم رهبری مطالبه حداقل ۱۰ میلیون حافظ قرآن می‌کنند،‌ گفت: در برخی از جلسات از مقام معظم رهبری سؤال شده است که مراد از حافظ قرآن چیست،‌ که ایشان فرموده‌اند منظور حافظ کل قرآن است. اگر غیر از این باشد ما در حال حاضر بیش از ۱۰ میلیون حافظ قرآن کریم در اجزاء و سوره‌های مختلف داشته باشیم.
وی با تأکید بر اینکه ما به این نتیجه رسیده‌ایم که کف حفظ در نگاه برخی روایات سه جزء قرآن کریم است، افزود: بسیاری از علمای ما حافظ کل قرآن هستند اما آنها حفظ نکرده‌اند بلکه حافظ شده‌اند. حالا سؤال این است که چرا روی عملیات و اهمیت حفظ تأکید می‌شود؟ قرآن روزی که بر قلب نازنین پیامبر(ص) نازل شد و بر ایشان تجلی پیدا کرد، دو تجلی داشت که یکی تجلی لفظی و دیگری تجلی کتبی بود.
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی اظهار کرد: بر همین اساس دو علم شکل گرفت علم قرائت که راهبر بخش لفظی و علم کتابت که راهبر بخش کتبی شد. قرآن کریم دو ویژگی‌ اساسی دارد که یکی بعد لفظی است و بر آن بسیار تأکید شده است. حجم عظیم قرآن بعد لفظی، اعجاز لفظی و بخش موسیقایی قرآن است. روایت‌هایی وجود دارد که تنغیم و زیباشناسی در صوت یکی از شروط قرآنی بودن است. پیامبر(ص) فرموده است که قرآن شش قسمت پنج جزئی است که پنج جزء اول برای حضرت آدم، پنج جزء دوم برای حضرت نوح، پنج جزء سوم برای حضرت ابراهیم، پنج جزء چهارم برای حضرت موسی، پنج جزء پنجم برای حضرت عیسی و پنج جزء آخر نیز برای شخص من (پیامبر) است، پس جزء من را قرائت کنید. این پنج جزء به شدت مورد تأکید است. از جمله ویژگی‌های این بخش این است که ۸۵ درصد واژ‌ه‌های قرآن در آن قرار گرفته است و خلاصه محتوایی کل قرآن در آن است. همچنین بخش آوایی و موسیقایی و تأثیرات دلنشین قرآن عمدتاً در سوره‌های این بخش است.
محمدی با تأکید بر اینکه توسعه فرهنگ قرآنی حاصل رشد متوازن معرفت قرآن، ایمان قرآن و رفتار قرآنی است،‌ گفت: قرآن یک بخش لفظی و معنایی دارد، مدخل ورود به معنا و مدخل انس با معنا لفظ است. بخش لفظی قرآن شامل روخوانی و روان خوانی و ... است و بخش معنایی نیز شامل ترجمه، تدبر، ‌تفسیر و معارف قرآن است. حلقه وصل لفظ و معنای قرآن حفظ قرآن کریم است و کلید این ارتباط نیز حفظ است ما در حفظ می‌توانیم منظومه حرکتی قرآنی را تأمین کنیم.
وی بار دیگر با طرح این سؤال که چرا مقام معظم رهبری بر حفظ قرآن کریم تأکید دارند،‌ گفت: برکت حفظ به حدی زیاد است که هم بخش‌های لفظی قرآن را تأمین می‌کند و هم بخش‌های معنایی را شامل می‌شود برای همین است که اگر ما حفظ را داشته باشیم، همه چیز را خواهیم داشت. اینکه می‌گوئیم حفظ با تدبر یا حفظ معناگرا و ... اما مگر می‌شود کسی حافظ باشد و تدبر نداشته باشد.
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی در ادامه به تفاهم‌نامه سازمان اوقاف و وزارت ارشاد برای ادغام آزمون سراسری حفظ قرآن کریم اشاره و اظهار کرد: خود این یکپارچگی اثرات مفید بسیار زیادی می‌تواند داشته باشد. خوشحال هستیم که در روند مدیریتی چنین مواردی در حال شکل‌گیری است.
محمدی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به اینکه در قرآنی کردن این نسل وظیفه داریم و باید هوشمندانه عمل کنیم، گفت: در این راستا باید یک وجه متعادل را داشته باشیم تا این نسل خود ادامه دهنده مسیر باشند. من با برگزاری کلاس مخالف نیستم در صورتی که این کلاس‌ها باعث بشود که فرد به صورت خودجوش فعالیت خود را ادامه دهد بسیار مطلوب‌تر خواهد بود. ما برای اینکه هزینه‌ها را کاهش دهیم تأمین منبع داشته باشیم، ما می‌توانیم از صداوسیما که پا به کار هستند بیشترین استفاده‌ها را ببریم.
وی با اشاره به اینکه باید کارهای ملی در حوزه این آزمون با استفاده از ظرفیت‌های ملی شکل بگیرد،‌ گفت: باید به گونه‌ای عمل شود که از همه ظرفیت‌ها از جمله صدا و سیما و مساجد و حسینیه‌ها و ... استفاده شود.
دبیر شورای توسعه فرهنگ قرآنی در پایان با اشاره به اینکه معاونت قرانی وزارت ارشاد تنها معاونت محتوایی این وزارتخانه است،‌ اظهار کرد: پرچم اسلامیت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به دست معاون قرآن و عترت است و اسلامی‌سازی، قرآنی‌سازی و عترتی سازی وزارت ارشاد به دست معاون قرآنی ارشاد است که باید این کار صورت بگیرد. یکی از امور خطرناکی که اتفاق افتاده است نادیده گرفتن ۱۱۰۰ پست سازمای تعریف شده برای معاونت قرآن و عترت است که باید احیاء شود.

.............................

منبع

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری