سیودومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن جمهوری اسلامی ایران طی هشت روز در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی برگزار شد که در کنار برخی نقاط ضعف، نقاط قوت فراوانی نیز داشت.
به گزارش خبرگزاری بینالمللی قرآن(ایکنا) سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن جمهوری اسلامی ایران که از جمعه، 25 اردیبهشتماه طی برگزاری مراسم افتتاحیهای با حضور حجتالاسلام والمسلمین حسن روحانی، رئیس جمهور آغاز شده بود شب گذشته، اول خردادماه طی برگزاری مراسم اختتامیهای با حضور علی لاریجانی، رئیس مجلس شورای اسلامی به کار خود پایان داد و با تجلیل از رتبههای اول تا پنجم در رشتههای قرائت و حفظ پرونده این دوره از مسابقات نیز بسته شد.
تمهیدات اولیه و نظرخواهی از رسانهها
مقدمات این مسابقات هشت روزه از ماهها قبل با انتصاب حجتالاسلام والمسلمین سیدمصطفی حسینی به عنوان رئیس مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و امور خیریه آغاز شد و طی برگزاری جلسات متعدد در ستاد عالی مسابقات قرآن جمهوری اسلامی ایران و تشکیل کارگروهها و کمیتههای متعدد برنامهریزیهای اولیه به منظور برگزاری سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن انجام شد.
انتخاب محل برگزاری مسابقات، تأیید 85 کشور برای حضور نمایندگان آنها در مسابقات بینالمللی قرآن ایران و ارسال دعوتنامه برای آنها، انتخاب اعضای هیئت داوران ایرانی و خارجی، دعوت از مسئولان، اساتید و صاحبنظران و... از جمله اقداماتی بود که از ماهها قبل دنبال میشود و در روزهای منتهی به مسابقات بود که اطلاعرسانی و تبلیغات شهری سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن آغاز شد و با وجودی که تبلیغات شهری این مسابقات با نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران و نگارخانهای به وسعت شهر تهران همزمان بود اما در نقاط مختلف شهر تهران شاهد بنرها و بیلبوردهایی از این مسابقات بودیم. البته مسئولان تبلیغات شهری این دوره از مسابقات از کاهش هزینهها به نسبت سالهای قبل خبر دادند حتی به میزان یک پنجم سالهای قبل، اما عدهای از صاحبنظران بر اینکه این هزینهها کاهش داشته است محل شک و تردید دانستند اما هیچ مدرکی برای رد و یا تأیید این ادعاها در دست نیست.
از اتفاقاتی که امسال و در آستانه برگزاری مسابقات بینالمللی قرآن ایران برای نخستینبار رخ داد برگزاری هماندیشی با حضور اصحاب رسانه بود که در این هماندیشی رئیس مرکز امور قرآنی سازمان اوقاف و همچنین ربیعی، مدیرکل حوزه ریاست، روابط عمومی و امور بینالملل سازمان اوقاف و مفید، مسئول کمیته اطلاعرسانی این دوره از مسابقات حضور داشتند و نظرات و پیشنهادات اصحاب رسانه را درخصوص سالها برگزاری مسابقات بینالمللی قرآن و نقاط قوت و ضعف این مسابقات در بعد اطلاعرسانی و انعکاس خبری شنیدند تا از این نقطه نظرات در جهت ارتقای کیفی برنامههای سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن بهره بگیرند، هرچند که برخی از این نقطه نظرات اجرایی و برخی دیگر همچنان اجرایی نشد. از جمله اینکه فرصتی فراهم شود هر چند کوتاه تا جمعی از داوران و قاریان شرکتکننده در محل خبرگزاریها و رسانههای فعال در حوزه قرآن حضور پیدا کنند، البته فشرده بودن برنامههای درنظر گرفته شده برای داوران و متسابقان را دلیل انجام نشدن این مورد دانستند.
نشست خبری و شمارش معکوس
چند روز مانده بود به مسابقات بینالمللی قرآن که حجتالاسلام علی محمدی، نماینده ولی فقیه و رئیس سازمان اوقاف در نشست خبری این دوره از مسابقات ضمن اعلام خبر تأیید دعوت از 85 کشور برای حضور در مسابقات قرآن ایران عنوان کرد؛ تاکنون 75 کشور آمادگی خود را برای اعزام نمایندگان خود به این مسابقات اعلام کردهاند و در مجموع شاهد حضور 120 قاری و حافظ قرآن در این مسابقات خواهیم بود، البته در پایان شاهد حضور نمایندگان 81 کشور و 129 نماینده بودیم.
سرانجام نتیجه ماهها برنامهریزی مسئولان سازمان اوقاف و امور خیریه به ثمر رسید و سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن از جمعه، 25 اردیبهشتماه، همزمان با شب مبعث پیامبر اکرم(ص) در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی آغاز شد.
رقابتهای سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن از شنبه، 26 اردیبهشتماه آغاز شد؛ در نخستین روزها، رقابتهای مرحله مقدماتی رشته حفظ صبحها در هتل اسکان متسابقان(هتل ارم) برگزار میشد و در هر روز تعدادی از حافظان شرکتکننده در این مسابقات بعد از پشت سر گذاشتن مرحله مقدماتی و کسب امتیازات لازم به مرحله نیمه نهایی راه پیدا میکردند که مرحله نیمهنهایی رقابت این افراد نیز بعد از ظهر همان روز در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی برگزار میشد.
تغییرات این دوره/ حذف مرحله نیمه نهایی قرائت
رقابتهای مرحله مقدماتی رشته قرائت نیز هر روز از ساعت 16 در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی آغاز و تا ساعت 22 ادامه داشت که بین تلاوت قاریان، حافظان راهیافته به مرحله نیمه نهایی نیز به اجرای برنامه میپرداختند.
یکی از تغییراتی که امسال در مسابقات بینالمللی قرآن شاهد بودیم حذف مرحله نیمه نهایی رشته قرائت بود، به این ترتیب که قاریان فقط در مرحله مقدماتی تلاوت میکردند و از بین تمامی قاریان حاضر در مرحله مقدماتی فقط پنج نفر از قاریان به مرحله نهایی یا فینال راه یافتند. هرچند که مرحله نیمه نهایی رقابتهای رشته قرائت در این دوره از مسابقات حذف شد اما این کم شدن حجم برنامهها هیچ تأثیری در زمانبندی مسابقات نداشت و سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن همانند سالهای گذشته به غیر از روز افتتاحیه و اختتامیه، شش روز به رقابت قاریان و حافظان اختصاص داشت در حالیکه طی سالهای گذشته هرساله دو روز از رقابتها به مرحله نیمه نهایی رشته قرائت اختصاص پیدا میکرد اما این مرحله عملا امسال نبود و باید دو روز از رقابتها کم میشد.
دکور متغیر و رنگارنگ؛ سلیقه نسل دیجیتالی/ هزینه بیش از 300 میلیون
اما یکی از مهمترین تغییراتی که از لحظات آغازین این مسابقات نظر مسئولان، حاضران در سالن حتی مخاطبان رسانه ملی بهویژه شبکه قرآن سیما را به خود جذب کرد و مخاطبان این مسابقات از چنین تغییری خرسند شده بودند شکل و طراحی دکور مسابقات بود که در سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی نصب شده بود و حاضران در سالن این مسابقات در نخستین دقایق حضور خود در سالن متوجه این تغییر شده و از تنوع اشکال و رنگهای دکور احساس رضایت میکردند.
هرچند که دکور سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن نسبت به دکورهای ثابت دورههای گذشته، هزینه زیادی در برداشت و شنیدهها حاکی از آن است که هزینه طراحی و نصب و طراحی دموهای متعدد و فعالیت هشت روزه چندین اپراتور آن بیش از 300 میلیون تومان شده است؛ اما این دکور که اولین، فاخرترین و بزرگترین دکور مدرن و دیجیتالی تاریخ ایران است که برای سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن نصب شد و این دکور که تغییری به جا در فضای برگزاری مسابقات بود نظر اکثریت قریب به اتفاق جامعه قرآنی و عموم مردم را به خود جلب کرد و همین دکور موجب شد تا حاضران طی حضور متوالی در سالن مسابقات کمتر احساس خستگی کنند.
گلآرایی متفاوت سالن اصلی مسابقات نیز در نوع خود جالب بود، گل بزرگ و چرخان وسط سالن اجلاس هم جلب توجه میکرد البته برخی سلایق با گردش گل وسط سالن، موافق برخی مخالف و برخی میگفتند که این سرعت گردش باید کمتر شود البته این برخی، مستمعین مراسم بودند با سلایق گوناگون.
استقبال مردمی/ نمازجماعتهای باشکوه
استقبال مردمی از این مسابقات بهویژه حضور پرشور بانوان از دیگر اتفاقاتی بود که امسال همزمان با مسابقات بینالمللی قرآن شاهد آن بودیم؛ هرچند که استقبال مردمی طی سالهای گذشته نیز خوب بود و عموم مردم بهدلیل علاقهای که به قرآن و حضور در محضر قرآن داشتند در سالهای گذشته نیز سعی میکردند هر طور که شده خود را به سالن مسابقات برسانند و در این راه همواره نسبت به مسئولان و حتی چهرهها و فعالان قرآنی نیز پیشگام بودند اما این حضور امسال نیز شور و هیجان خاصی به سالن اجلاس سران کشورهای اسلامی داده بود.
در حالی که عموم مردم و بهویژه بانوان استقبال خوبی از سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن داشته و به همراه فرزندان خود ساعات پایانی روز خود را در سالن برگزاری مسابقات سپری میکردند اما این علاقهمندان قرآنی آنطور که باید تکریم نمیشدند و نحوه پذیرایی و استقبال از این قرآن دوستان در برخی از شبها مناسب نبود. البته این شبها سالن مسابقات نماز جماعتهای باشکوهی را به خود دید که این به همت دستاندرکاران حاضر در مراسم با پهن کردن موکتها هر شب به هنگام اذان محقق شد.
هرچند که به هر حال امکاناتی برای پذیرایی از بازدیدکنندگان مسابقات بینالمللی قرآن فراهم شده بود و سازمان اوقاف و امور خیریه هر شب این قرآندوستان را با شربت و شیرینی پذیرایی و با شام راهی منزل میکرد اما روشی که برای پذیرایی انتخاب کرده بود مناسب این برنامه نبود و به نظر میرسد این روند به هر حال باید با تغییراتی همراه باشد و برای سالهای آینده روش بهتری برای پذیرایی از بازدیدکنندگان درنظر گرفته شود و یا از افرادی برای پذیرایی استفاده شود که سعه صدر داشته باشند.
این نحوه توزیع غذا و پذیرایی بازدیدکنندگان ممکن است که زحمات چندین ماه و تجربیات چندین دهه برای برگزاری این مسابقات آنطور که باید دیده نشود و علاوه بر این، فرهنگسازی که باید در حوزه فعالیتهای قرآنی شکل بگیرد با چنین روندی امکان پذیر نخواهد بود. برنامهریزی درخصوص جذب مردم به مسابقات بینالمللی قرآن نیازمند سازوکار دیگری است که باید برای دورههای بعدی این مسابقات به آن توجه شود.
مسئولان لشگری و کشوری مستمعان تلاوتهای ناب/ غیبت برخی پیشکسوتان
از دیگر ویژگیهای مسابقات قرآن امسال، حضور خوب مسئولان کشوری و لشکری نسبت به دورههای گذشته بود و امسال به نظر میرسید تعداد بیشتری از مسئولان به این مسابقات آمدند که البته حضور مسئولان تنها محدود به افتتاحیه و اختتامیه نبود و مسئولان نظام و دولتمردان طی روزهای برگزاری مسابقات نیز همواره حضور خوبی در سالن مسابقات داشتند.
در حالیکه امسال مسئولان نظام حضور پررنگی در مسابقات داشتند و حتی در اختتامیه مسابقات شاهد حضور سه تن از کارگردانان مطرح کشورمان نیز بودیم اما حضور اساتید و فعالان قرآنی در این مسابقات به نظر میرسید کمتر از سالهای گذشته بود و اکثر چهرههای قرآنی که در سالن برگزاری مسابقات دیده میشدند از قاریان افتخاری بودند که برای تلاوت در سالن برگزاری مسابقات دعوت شده بودند. شاید لازم بود برای برخی از پیشکسوتان مسن، وسیله رفت و آمد برای حضور در محل مسابقات در نظر گرفته میشد.
تلاوتهای آغاز و پایان رقابتها/ قاریان نوجوان گل کاشتند
دیگر اتفاقی که از نخستین روز برگزاری مسابقات شاهد آن بودیم تلاوت قاریان بینالمللی کشورمان در سالن برگزاری مسابقات بود که برنامههای هر روز با تلاوت افتخاری یکی از قاریان قرآن آغاز و با تلاوت افتخاری قاری دیگری به پایان میرسد و این تلاوتهای افتخاری در فواصل قرائت متسابقان نیز انجام میشود؛ قرائت افتخاری قاریان نوجوان کشورمان از دیگر اقدامات مثبت در جهت معرفی ظرفیتهای ایران اسلامی به جهان اسلام در حوزه قرائت قرآن بود و زمانی که قاریان نوجوان کشورمان که دارای رتبههای برتر مسابقات قرآن شکوفهها نیز بودند در سالن مسابقات قرائت میکردند بسیار مورد تشویق قرار میگرفتند.
نمایشگاه و کارگاههای آموزشی جانبی
برپایی نمایشگاه قرآن و کارگاههای آموزشی در حاشیه برگزاری مسابقات بینالمللی قرآن نیز از برنامههای حاشیهای این دوره از مسابقات بود و گاهی اوقات به دلیل استقبالی که مردم از این نمایشگاه و کارگاههای آموزشی داشتند به نظر میرسید همه بازدیدکنندگان در این بخشها حضور دارند و سالن برگزاری رقابتها خالی است در حالیکه سالن برگزاری مسابقات نیز همواره پر از مردم قرآن دوستی بود که برای دیدن و شنیدن تلاوتها آمده بودند و این استقبال مردمی در رقابتهای فینال به اوج خود رسید و در روز رقابتهای فینال علاوه بر اینکه صندلیهای سالن پر بود زمین سالن که محل رفت و آمد بود نیز پر از جمعیتی بود که نشسته بودند تا رقابتهای فینال را از دست ندهند.
هرچند که مسئولان برگزارکننده مسابقات پیش از آغاز این مسابقات اعلام کرده بودند که برنامههای حاشیهها، بازدید از اماکن تاریخی و مذهبی و... برای متسابقان خارجی درنظر گرفتهاند اما در طول یک هفته برگزاری مسابقات هیچ اطلاعرسانی از این برنامههای جنبی انجام نشد و رسانهها از کم و کیف این برنامههای جنبی و تفریحی مطلع نشدند.
سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن جمهوری اسلامی ایران روز گذشته اختتامیه خود را پشت سر گذاشت و شرکتکنندگان و برگزارکنندگان این مسابقات، داوران، اساتید قرآنی و اعضای جامعه قرآنی با پایان یافتن این مسابقات، پیش از ظهر امروز، دوم خردادماه به دیدار رهبر معظم انقلاب رفتند تا از این فرصت برای بهرهمندی از فرمایشات حکیمانه ایشان استفاده کنند.
با پایان یافتن دیدار جامعه قرآنی و شرکتکنندگان و برگزارکنندگان مسابقات بینالمللی قرآن با مقام معظم رهبری پرونده سی و دومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن نیز بسته شد، با این امید که سی و سومین دوره مسابقات بینالمللی قرآن با شکوه بیشتر نسبت به این دوره برگزار شود و نقاط قوت را ارتقا بخشید و از نقاط ضعف خود بکاهد.
