از آنجاییکه تنها مسلمانانی که تعابیر خیالی و افراطگرانه خود از دین را دیکته میکنند، در صدر اخبار رسانهها قرار میگیرند، غیرمسلمانان چندان با آموزههای مهرآمیز قرآن کریم آشنایی ندارند.
1- قرآن تأکید میکند که خوبی در رعایت دقیق مناسک نیست؛ بلکه در محبت و مهربانی است. قرآن میگوید که معیار آزمودن ایمان واقعی و عبادت راستین این است که آیا به یک زندگی مهربانانه منجر میشود؟
« لَّيْسَ الْبِرَّ أَن تُوَلُّواْ وُجُوهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلَكِنَّ الْبِرَّ مَنْ آمَنَ بِاللّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ وَالْمَلآئِكَةِ وَالْكِتَابِ وَالنَّبِيِّينَ وَآتَى الْمَالَ عَلَى حُبِّهِ ذَوِي الْقُرْبَى وَالْيَتَامَى وَالْمَسَاكِينَ وَابْنَ السَّبِيلِ وَالسَّآئِلِينَ وَفِي الرِّقَابِ وَأَقَامَ الصَّلاةَ وَآتَى الزَّكَاةَ وَالْمُوفُونَ بِعَهْدِهِمْ إِذَا عَاهَدُواْ وَالصَّابِرِينَ فِي الْبَأْسَاء والضَّرَّاء وَحِينَ الْبَأْسِ أُولَئِكَ الَّذِينَ صَدَقُوا وَأُولَئِكَ هُمُ الْمُتَّقُونَ: نيكوكارى آن نيست كه روى خود را به سوى مشرق و مغرب بگردانيد بلكه نيكى آن است كه كسى به خدا و روز بازپسين و فرشتگان و كتاب [آسمانى] و پيامبران ايمان آورد و مال [خود] را با وجود دوست داشتنش به خويشاوندان و يتيمان و بينوايان و در راهماندگان و گدايان و در راه بندگان بدهد و نماز را برپاى دارد و زكات را بدهد و آنان كه چون عهد بندند به عهد خود وفادارانند و در سختى و زيان و به هنگام جنگ شكيبايانند آنانند كسانى كه راست گفتهاند و آنان همان پرهيزگارانند» (آیه 177 سوره بقره)
2- در بخشی از سوره نحل خداوند بر عدالت، مهربانی و عشق متقابل میان خویشاوندان تأکید میکند.
«إِنَّ اللّهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِيتَاء ذِي الْقُرْبَى وَيَنْهَى عَنِ الْفَحْشَاء وَالْمُنكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ: خدا به عدالت و نيكوكارى و بخشش به خويشاوندان فرمان میدهد و از كار زشت و ناپسند و ستم کردن باز می دارد، او به شما اندرز می دهد باشد كه پند گيريد.» (آیه 90 سوره نحل)
3- خداوند میگوید با خدا بودن همان مهربان بودن است. او رابطه خود با انسان را مشروط به محبت انسان میکند و میگوید که کسانیکه آرزو دارند مرا پیدا کنند، موفق خواهند شد تنها اگر با مردم مهربان و دلسوز باشند.
«وَالَّذِينَ جَاهَدُوا فِينَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَا وَإِنَّ اللَّهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِينَ: و كسانى كه در راه ما كوشيده اند به يقين راههاى خود را بر آنان می نماييم و خدا با نيكوكاران است.» (آیه 69 سوره عنکبوت)
«إِنَّ اللّهَ مَعَ الَّذِينَ اتَّقَواْ وَّالَّذِينَ هُم مُّحْسِنُونَ: خداوند با كساني است كه تقوي پيشه ميكنند و كساني كه نيكوكارند.» (آیه 128 سوره نحل)
4- خداوند میفرماید که ما باید در خوبی به دیگران پیشقدم باشیم اما اگر دیگران اول به ما خوبی کردند، چارهای نداریم جز باز گرداندن مهر آنان.
«هَلْ جَزَاء الْإِحْسَانِ إِلَّا الْإِحْسَانُ: مگر پاداش احسان جز احسان است؟» (آیه 60 سوره الرحمن)
5- قرآن کریم به ما میآموزد که با محبت و مهربانی میتوان دشمنی را به دوستی تبدیل کرد و این یکی از ارکان مهم اسلام سیاسی نیز تلقی میشود.
«وَلَا تَسْتَوِي الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ادْفَعْ بِالَّتِي هِيَ أَحْسَنُ فَإِذَا الَّذِي بَيْنَكَ وَبَيْنَهُ عَدَاوَةٌ كَأَنَّهُ وَلِيٌّ حَمِيمٌ. وَمَا يُلَقَّاهَا إِلَّا الَّذِينَ صَبَرُوا وَمَا يُلَقَّاهَا إِلَّا ذُو حَظٍّ عَظِيمٍ: هرگز نيكي و بدي يكسان نيست، بدي را با نيكي دفع كن، تا دشمنان سرسخت همچون دوستان گرم و صميمي شوند! اما به اين مرحله جز كساني كه داراي صبر و استقامتند نميرسند، و جز كساني كه بهره عظيمي از ايمان و تقوا دارند به آن نائل نميگردند.» (آیه 34 و 35 سوره فصلت)
6- در ابتدای هر سوره قرآن کریم، به جز سوره توبه، ما عبارت «بسم الله الرحمن الرحیم» را میخوانیم که بر مهر و بخشندگی خداوند و لزوم شروع همه فعالیتها با نام خدا تأکید دارد. خداوند نهتنها بینهایت مهربان و بخشنده است بلکه میخواهد که انسانها نیز با هم مهربان و بخشنده باشند و این در بسیاری از آیات قرآن کریم مورد اشاره قرار گرفته است.
آیه مبارکه بسم الله الرحمن الرحیم 113 بار در ابتدای سورهها و یکبار در وسط سوره نمل آمده است.
علاوه بر این، شمار زیادی از آیات قرآن نیز در وصف محسنین و نیکوکاران است و خداوند بارها در قرآن از اشتیاق خود به نیکوکاران میگوید.
