شیخ مهدی آل کاشف الغطاء، فرزند شیخ علی کاشف الغطاء و نوه شیخ جعفر کاشف الغطاء، از علمای سرشناس شیعه امامی عراق بود.

معرفی اجمالی

مهدی‌ بن علی (۱۲۲۶-۱۲۸۹ق/۱۸۱۱-۱۸۷۲م)، فقیه، اصولی، مرجع تقلید، ادیب و شاعر بود. وی در نجف دیده به جهان گشود. علوم اسلامی را نزد پدر و عمویش شیخ حسن و برادرش شیخ محمد و دیگر عالمان نجف آموخت و به رتبۀ اجتهاد رسید و از پدر و عمویش حسن اجازۀ روایت یافت. [۱] او در روزگار خود از مدرّسان برجسته در فقه و اصول بود.

شاگردان

شیخ حسن مامقانی، سیّداسماعیل صدر (۱۲۵۵-۱۳۳۸ق/۱۸۳۹-۱۹۱۹م)، شیخ فضل‌الله نوری (۱۳۲۷ق/۱۹۰۹م)، شیخ عبدالله مازندرانی (د ۱۳۳۳ق/۱۹۱۴م) و سیدکاظم یزدی (۱۲۴۷-۱۳۳۷ق/۱۸۳۱-۱۹۱۸م) از شاگردان بنام حوزۀ درس وی بودند.

جایگاه وی نزد شیخ انصاری

او از عالمان مورد اعتماد شیخ مرتضی انصاری بود و شیخ بسیاری از امور شرعی و عرفی را به وی ارجاع می‌کرد. پس از درگذشت انصاری، بسیاری از مردم شهرهای ایران و قفقاز و عراق از مهدی تقلید کردند. موقوفۀ «اوده» هند، در نجف به دست او توزیع می‌گردید. وی ۲ مدرسۀ دینی در نجف و کربلا بنیاد نهاد که طلاب از آن بهره‌ور شدند.

ساخت مدرسه علمیه

وی دو مدرسه علمیه برای طلاب علوم دینی در نجف و کربلا ساخت و آرامگاه جدّش، شیخ جعفر کاشف الغطاء را تعمیر کرد.

آثار

آثار او از این قرار است:
۱. الخیارات، شرحی است بر شرایع، آقابزرگ تهرانی می‌گوید نسخه‌هایی از آن را در کتابخانه‌های نجف دیده‌است. [۲]
۲. کتاب الصوم؛
۳. اللآلی النّجفیّة، که رسالۀ عملیّه اوست و در ۱۲۷۳ق/۱۸۵۶م به فارسی ترجمه و در تبریز چاپ شده‌است؛
۴. المکاسب المحرّمه.

فرزند وی

فرزند او شیخ صالح (د ۱۳۱۷ق/۱۸۹۹م) نیز از فقیهان و عالمان آل کاشف الغطاء است و نزد پدر و دیگر عالمان نجف مانند سیدحسن کوه کمری، شیخ راضی نجفی، میرزا حبیب‌الله رشتی (۱۲۳۴-۱۳۱۲ق/۱۸۱۹-۱۸۹۵م)، شیخ محمدحسین کاظمی و در سامرا نزد میرزا محمدحسن شیرازی (د ۱۳۱۲ق/۱۸۹۵م) درس خوانده‌است. [۳]

وفات

وی در شب سه شنبه ۲۴ صفر سال ۱۲۸۹ هـ . ق. در نجف اشرف رحلت نمود. [۴]

پانویس

۱.حرزالدین، محمد، معارف الرجال، ج۳، ص۹۷، قم، ۱۴۰۵ق.
۲.آقابزرگ تهرانی، محمدمحسن، الذریعه، ج۷، ص۲۸۰.
۳.حرزالدین، محمد، معارف الرجال، ج۱، ص۳۸۱، قم، ۱۴۰۵ق.
۴.حرزالدین، محمد، معارف الرجال، ج ۳، ص ۹۶ ـ ۱۰۰.

........................

اندیشه قم

ویکی فقه