احسن الحدیث

تحول روح و اخلاقی در مردم؛ بخشی از عظمت اربعین

حجت‌الاسلام والمسلمین سید رضی علم‌الهدی گفت: مراد از اربعين و حركت به اين گستردگي همين تحول روحي و اخلاقي در مردم است اما اين مسئله فقط يك بخش از عظمت اربعين است. به گزارش کانون خبرنگاران ایکنا، نبأ، به مناسبت فرارسیدن اربعین حسینی با حجت‌الاسلام والمسلمین سید رضی علم‌الهدی، مبلغ بین‌المللی، استاد حوزه علمیه امام القائم(عج) تهران گفتگویی انجام دادیم که در ادامه می‌خوانید:


فلسفه اربعین حسینی چیست؟
مراد از اربعين و حركت به اين گستردگي همين تحول روحي و اخلاقي در مردم است اما اين مسئله فقط يك بخش از عظمت اربعين است. وقتي آهن و آهنربا از هم دور هستند جذب هم نمي‌شوند اما وقتي نزديك مي‌شوند آهن جذب آهنربا مي‌شود. زيارت هم همين مسئله است و وقتي زائر جلوه‌هاي معنوي، سيل جمعيت و حتي كساني كه راه رفتن براي آنها سخت است را در اين مسير مي‌بيند طبيعي است كه اگر زمينه روحي داشته باشد جذب و متحول مي‌شود. البته افرادي كه قساوت قلب پيدا كرده‌اند ممكن است بسياري از همين جلوه‌ها هم آنها را تغيير ندهد اما آدم‌هايي كه ما مي‌شناسيم و مي‌بينيم قلب تاریک ندارند و با ديدن اين صحنه‌ها و شنيدن يك سخنراني يا مداحي احساس مي‌كنند تحول پيدا كرده‌اند و وقتي باز مي‌گردنند بايد رنگ و بويي از كربلا داشته باشند.
 علاوه بر تحول روحي نكته مهم دوم در برگزاري مراسم اربعين بزرگداشت ياد شهدا به ويژه سالار شهيدان و ياران ايشان است. حتي امام راحل مي‌فرمايند گريه براي امام حسين (ع) گريه سياسي است. ايشان مي‌فرمايد وقتي يك حادثه بزرگي براي ما رخ مي‌دهد بايد براي آن شيون، زاري و غوغا به پا كنيم و نگذاريم اين حادثه فراموش شود. همين عزاداري‌ها است كه باعث شده فرهنگ اهل بيت حفظ شود. صدام جلوي اين راهپيمايي را مي‌گرفت چون مي‌دانست اگر مردم دور هم جمع شوند ظلم را سرنگون مي‌كنند. در بحث اربعين حفظ روحيه شهادت طلبي در جامعه و بزرگداشت ياد شهدا مسئله مهمي است. با چنين مراسم بزرگي فرهنگ شهادت و شهادت طلبي را احيا مي‌كنيم و نمي‌گذاريم از بين برود.
 تك تك افرادي كه دارند به مراسم اربعين مي‌روند بايد بدانند كه در حال انجام چه كاري هستند. اين مسئله همان بحث بصيرت افزايي است. زائر بايد بداند به كجا و براي چه دارد مي‌رود و چه كار بايد بكند؟ نبايد صرفاً بحث و نگاهي شيعي به اربعين داشته باشيم. اكنون مسئله اربعين به سمت افقي بالاتر در حركت است. اكنون اهل سنت هم به طور گسترده، مسيحيان، بودائيان و پيروان ساير مذاهب از همه جاي دنيا به اين مراسم مي‌آيند. دور هم جمع شدن مردم يك نياز بوده كه اربعين آن را برآورده كرده است. اكنون دنيا از ظلم و ستم خسته شده است و مقابله با ظلم بين شيعه و سني و اديان آسماني مشترك است. اين فرصت بزرگي براي ما است كه اربعين را به يك تجمع بزرگ بشري با هدف استكبار ستيزي و ظلم ستيزي در جهان تبديل كنيم. اين ظرفيت وجود دارد كه اربعين را تبديل كنيم به يك تجمع ديني ضد ظلم و حتي اختلاف‌هايي كه بين جوامع بشري وجود دارد را آنجا كم رنگ كنيم. اما متأسفانه بر روي اين مسئله و ظرفيت كمتر كار شده و به نظرم بايد كار بيشتري صورت گيرد.

در روايت‌ها براي اربعين توصيه‌هايي به غير از سفرهاي زيارتي ديگر وجود دارد، گفته شده است كه وقتي به زيارت امام حسين(ع) مي‌رويد سعي كنيد تشنه، گرسنه و پياده برويد تا صحنه‌هايي كه در عاشورا اتفاق افتاده بيشتر براي شما تجلي پيدا كند و بفهميد تشنگي و گرسنگي و در سنگلاخ پياده راه رفتن يعني چه؛ اينها است كه آدم را متحول مي‌كند. آدم نازپروده كه به جايي نمي‌رسد. اگر با اين شيوه حركت كنيم و برويم قطعاً دست آوردهاي بزرگي بدست خواهيم آورد. کسانی که سعادت هم جواری در کنار مرقد اباعبدالله در روز اربعین را ندارند چگونه به این ثواب دست پیدا کنند؟
در ثواب پیاده رفتن به زیارت سیدالشهدا(ع) در روایت امام صادق(ع) اين چنين آمده است؛ امام صادق(ع) می‌فرمایند: کسى که با پای پیاده به زیارت امام حسین(ع) برود، خداوند به هر قدمى که برمیدارد یک حسنه برایش نوشته و یک گناه از او محو می‌فرماید و یک درجه مرتبه‌‏اش را بالا می‌برد، وقتى به زیارت رفت، حق تعالى دو فرشته را موکل او مى‏‌فرماید که آنچه خیر از دهان او خارج می‌شود را نوشته و آنچه شر و بد است را ننویسند و وقتى برگشت با او وداع کرده و به وى مى‏‌گویند: اى ولىّ خدا! گناهانت آمرزیده شد و تو از افراد حزب خدا و حزب رسول او و حزب اهل‌بیت رسولش هستی، به خدا قسم! هرگز تو آتش را به چشم نخواهی دید و آتش نیز هرگز تو را نخواهد دید و تو را طعمه خود نخواهد کرد.
و اما كساني كه نتوانستند با پاى پياده يا به هرشكل به اين زيارت بروند لااقل باخواندن زيارت اربعين و زيارت عاشورا  مي‌توانند در اين ثواب شريك باشند.


درسی که جوانان باید از اربعین حسینی بگیرند
درسى که اربعین به جوانان ما مى‌دهد، این است که باید یادِ حقیقت و خاطره شهادت را در مقابل توفان تبلیغات دشمن زنده نگه داشتن است وحضرت زینب(س) اینگونه عمل کردند دنیای استکبار آن روز فکر می‌کرد امام حسین را به شهادت برسانند، شهدا را بدون غسل و کفن در صحرای کربلا بگذارند دیگر همه چیز تمام می‌شود درحالی که عکس این شد؛ امام سجاد(ع) و حضرت زینب کبری(س) راه و روش امام حسین(ع) را ادامه دادند.
چیزی که امروز دنیای استکبار انجام می‌دهد هیاهو می‌کنند ترور می‌کنند و حتى امروز در خبرها ديديم كه دو عامل انتحارى كه قصد داشت در مسير پيادروى منفجر شوند قبل از اقدام به هلاكت رسيدند دشمنان هزینه می‌کنند تا نگذارند فریاد مظلومیت ما به دنیا برسد امام و شهدای ما پیام انقلاب را با خون‌های خودشان به عالم هستی به خصوص جهان اسلام می‌رسانند.

هدف پیاده روی اربعین حسینی را چه می دانید؟
همواره آیین‌ها و ادیان مختلف با هدف همبستگی میان پیروان و هویت بخشی به جریان اجتماعی خود، ایامی را در سال مشخص کرده و پیروان خویش را ملزم به شرکت در این اجتماعات می‌کنند.
یکی از پیامدهای اینگونه تجمعات، نمود جهانی و به نوعی تبلیغ آن جریان اجتماعی است که معمولا در جامعه جهانی تأثیرگذار است. به فرموده مقام معظم رهبری، خلا وجود اجتماعی عظیم و بین‌المللی در میان شیعیان را حضور میلیونی در ایام اربعین پر می‌کند. کربلا می‌تواند نماد تبلور وحدت و بیعت با امام باشد که خود نمادی جهانی خواهد داشت. شروع جاذبه مغناطیس حسینی در روز اربعین است، این همان مغناطیسی است که امروز هم با گذشت قرن‌های متمادی در دل من و شما هست. پیاده به زیارت امام حسین(علیه السلام) رفتن موضوعیت دارد.
بنا به فرموده امام عسکری(ع)؛ یکی از نشانه های مؤمن که در این روایت مقصود شیعه است زیارت سیدالشهدا در روز اربعین می باشد. زیارتی که با پای پیاده رفتنِ آن هم «موضوعیت» دارد. چرا که امام صادق(ع) به یکی از دوستان خود می‌فرماید: قبر حسین(ع) را زیارت کن و ترک مکن. پرسیدم: ثواب کسى که آن حضرت را زیارت کند چیست؟ حضرت فرمود: کسى که با پای پیاده به زیارت امام حسین(ع) برود خداوند به هر قدمى که برمى‏ دارد یک حسنه برایش نوشته و یک گناه از او محو مى‏فرماید و یک درجه مرتبه‏‌اش را بالا مى‌برد.
ایشان در جای دیگری می‌فرمایند: کسی که به قصد زیارت امام حسین(ع) از منزلش خارج شود اگر پیاده باشد، خداوند بابت هر قدمی که برای زیارت اباعبدالله بر می‌دارد، یک حسنه می‌نویسد و یک سیئه از او محو می‌کند. وقتی که به حرم می‌رسد، خداوند او را جزء صالحین برگزیده می‌نویسد. وقتی مناسک او تمام شد، خداوند نام او را جزء فائزین می‌نویسد. وقتی می‌خواهد بازگردد یک فرشتۀ الهی در مقابل او قرار می‌گیرد و می‌گوید: رسول خدا(ص) به شما سلام می‌رساند، و پیغام می‌دهد (مژده می‌دهد): عملت را از سر بگیر که تمام گناهان گذشته‌ات بخشیده شده است.
سنت پیاده روی و از جهتی جریان پیاده روی برای زیارت سیدالشهدا در روز اربعین سابقه‌ای تاریخی نیز دارد؛ زیارت کربلا با پای پیاده در زمان «شیخ انصاری»رسم بوده است،‌ اما در برهه‌ای از زمان به فراموشی سپرده می‌شود که در نهایت توسط «شیخ میرزا حسین نوری» دوباره احیا می‌شود.
ایشان آخرین بار در سال ۱۳۱۹ هجری با پای پیاده به زیارت حرم أباعبدالله حسین(ع) رفت. با اینکه زیارت سید‌الشهدا(ع) در اکثر برهه‌های تاریخی به سختی انجام می‌شد و جان زائران در خطر بود، اما با این وجود زائران، عاشقانه خطرات را به جان می‌خریدند و به پابوسی امام حسین(ع) در روز اربعین نائل می‌شدند.

فروشگاه و معرفی آثار استاد دکترمحمد علی انصاری