علیرضا دلافگار، مدیر گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور در گفتوگو با خبرگزاری بینالمللی قرآن (ایکنا)، در مورد شش گرایش تعیین شده رشته علوم قرآن و حدیث اظهار کرد: کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور در حال مطالعات هستند و این گرایشها هنوز قطعی نشده و تا زمانی که اصل و محتوا هنوز معلوم نشده خیلی نمیتوان در مورد آن اظهار نظر قطعی کرد.
وی افزود: همه چیز به محتوا بستگی دارد، اگر محتوایی که تهیه شده، مطلوب باشد خوب است اما اگر محتوا متناسب با نیاز نباشد طبیعتاً پاسخ به نیازی هم نیست و مؤثر نخواهد بود؛ لذا همه چیز منوط به محتوای تهیه شده است.
دلافگار با تأکید بر اینکه تردیدی وجود ندارد که سرفصلهای درسی رشته علوم قرآن و حدیث نیاز به بازنگری محتوایی دارد، گفت: بالاخره باید رشته علوم قرآن و حدیث بتواند نیازهای امروز جامعه را پاسخ بدهد. محتوای درسی باید بتواند نیازهای جامعه را پاسخ دهد و این وضعیت موجود پاسخگوی نیاز جامعه به معنای کامل نیست، پس نیاز به بازنگری دارد؛ اما در اینکه چگونه بازنگری شود و آیا تقسیم دوره کارشناسی به شش گرایش که مورد بحث است مطلوب است یا خیر؟ نیاز به بررسیهای بیشتری دارد.
وی در پاسخ به این سؤال که آیا نفس تقسیمبندی مقطع کارشناسی رشته علوم قرآن و حدیث به شش گرایش مطلوب است یا خیر؟ اظهار کرد: پیش از این، همه رشتههای قرآنی در یک راستا بودند و در آنها، تعداد محتوایی که تغییر داشته باشد خیلی کم بود. به طور مثال تمرکز یکی در حدیث، دیگری در تفسیر، دیگری در علوم قرآن و حدیث بود، یعنی بیشتر تغییرات در این حوزهها بوده است. به این معنا که مثلاً مسئولی در دانشگاه، بخش قرآنی رشته علوم قرآن و حدیث را تقویت کرده و اسم آن را علوم قرآنی گذاشته است، دیگری بخش حدیثی را تقویت کرده و نام آن را علوم حدیث نهاده است، و فرد دیگری نیز بُعد تفسیری یا بُعد معارف قرآنی را تقویت کرده، هر کسی از یک بُعدی، رشته علوم قرآن و حدیث را سنجیده است، ولی اصل مطلب تقریباً یکی است. یعنی همه آنها مانند هم هستند تقریباً و همان طور که گفتم نتوانسته نیاز جامعه را برطرف کند و حتماً نیاز به بازنگری دارد. تعیین شش گرایش در واقع باید منتج به این شود که دیگر سلیقهای عمل نشود.
پیشبینی استقبال جامعه دانشگاهی
دلافگار همچنین در مورد اینکه آیا جامعه علمی و دانشگاهی از این بازنگریها استقبال خواهند کرد یا خیر؟، پاسخ داد: تا زمانی که محتوای سرفصلها منتشر نشود نمیتوانیم بگوییم جامعه علمی از آن استقبال میکند یا نه. باید حتماً متخصصان این رشته تصمیم بگیرند تا کاری که انجام میشود واقعاً متناسب با نیاز جامعه باشد.
مدیر گروه علوم قرآن و حدیث دانشگاه پیام نور، همچنین مهمترین مشکل رشته علوم قرآن و حدیث و آسیبی که آن را تهدید میکند را عدم تطابق نیاز جامعه با محتوای درسی دانست و با انتقاد از تعیین گرایشها از مقطع کارشناسی گفت: در مقطع کارشناسی گرایش معنا ندارد. به این نحو، میتوان گفت که رشته جدیدی میشود. گرایش باید در مقطع کارشناسی ارشد تعیین شود.
وی در پاسخ به این سؤال که تعیین گرایش از کارشناسی چه مشکلی را پدید خواهد آورد؟ بیان کرد: این مشکل را احتمالاً به وجود میآورد که برخی از فارغالتحصیلان علوم قرآن و حدیث در بعضی از حوزههای علوم قرآن و حدیث اطلاعاتشان ضعیف خواهد بود. همه این موارد البته به سرفصل بر میگردد و تا زمانی که سرفصل را نبینیم نمیشود قضاوت صحیح کرد که اصلاً درست است یا درست نیست؟ در واقع الان یک قضاوت پیش داورانه داریم و تا وقتی که نتایج کاری که در مرکز کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور انجام میشود منتشر نشود قضاوت سخت است.
یادآور میشود، مرکز کمیسیون توسعه پژوهش و آموزش عالی قرآنی کشور برای اولین بار تدوین سرفصلهای رشته علوم قرآن و حدیث در مقطع کارشناسی را به گروهی از اساتید سپرده است که حاصل آن شش مجموعه ۲۵ واحدی بهعنوان گرایشهای تعریف شده در مقطع کارشناسی است که پیشبینی میشود از سال تحصیلی آینده اجرایی شود.
