شرح خطبه 91 نهج البلاغه

تـازه هـا
آموزش قرآن
پربازدید

نمایش همه مطالب

بداء در قرآن و حديث

بداء در لغت و اصطلاح

بداء به فتح باء و الفِ كشيده، به

بیشتر...

ده وصف از اوصاف پروردگار

شرح آیات 25 تا 30 سوره مبارکه لقمان

25وَ لَئِنْ

بیشتر...

خطبه نود و یک،بخش هشتم

الْمُنْشِىءُ أَصْنَافَ الأَشْیَاءِ بِلاَ رَوِیَّةِ فِکْر

بیشتر...

خطبه چهل و شش

شرح نهج البلاغه، آیت الله مکارم شیرازی

أَللَّهُمَّ

بیشتر...

خطبه شصت و هفت

شرح نهج البلاغه، آیت الله مکارم شیرازی

فَهَلاَّ

بیشتر...

آمار بازدید

بازدید امروز

بازدید دیروز

کل بازدیدها

64351

44876

152478031

اوقات شرعی

شرح خطبه 91 نهج البلاغه

اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم
چاپ

	شرح خطبه 91 نهج البلاغه - استاد دکتر محمدعلی انصاری	زمان
1	مقدمه ای بر این خطبه و علت نامگذاری آن به اشباح	07:01
2	علت بیان این خطبه توسط امام(ع)	05:03
3	چرا امام(ع) از سوالی که از ایشان شد خشمگین شدند؟	08:55
4	ستایش خدایی را سزاست که نبخشیدن، بر مال او نیفزاید	06:08
5	تفاوت بین ثروت انسان با ثروت خداوند	06:28
6	هر بخشنده مالی جز خدا، اموالش کاهش می یابد	07:13
7	اوست نعمت بخش نعمت های پرفایده	07:08
8	خداوند، منافع فزونتر از نیازهای ما، به ما بخشیده است	08:11
9	مخلوقات، همه روزی خوار سفره خدا هستند	06:08
10	فاصله بین رزق خدا و انسان، سعی و تلاش اوست	06:13
11	به مشتاقان خویش و طالبانِ آنچه در نزد اوست راه را نشان داد	04:14
12	لوازم هدایت که انسان با آنها در مسیر رشد و تعالی قرار می گیرد	06:13
13	سخاوت او در آنجا که از او بخواهند با آنجا که از او نخواهند بیشتر نیست(1)	05:44
14	سخاوت او در آنجا که از او بخواهند با آنجا که از او نخواهند بیشتر نیست(2)	05:52
15	اولیت و آخریت خدای سبحان، اول و آخر زمانی نیست	04:48
16	مردمک چشم ها را از مشاهده و دریابی از خود، بازداشته است	04:58
17	زمان بر او نمی گذرد تا دچار دگرگونی گردد و در مکانی قرار ندارد(1)	07:51
18	زمان بر او نمی گذرد تا دچار دگرگونی گردد و در مکانی قرار ندارد(2)	05:31
19	اگر خداوند، همه منابع زمین را ببخشد، تأثیری بر جود او نخواهد داشت(1)	06:29
20	اگر خداوند، همه منابع زمین را ببخشد، تأثیری بر جود او نخواهد داشت(2)	05:02
21	ذخایر نزد خدا آنقدر زیاد است که با درخواست مردم تمامی نپذیرد	05:43
22	انسانِ محدود، قادر به شناخت ذات خدای نامحدود نیست	08:06
23	شناخت خدای سبحان از مسیر کلام او یعنی قرآن است(1)	06:33
24	شناخت خدای سبحان از مسیر کلام او یعنی قرآن است(2)	07:56
25	آنچه را که شیطان در مورد شناخت خدا، ما را به آن وامیدارد باید رها نمود(1)	08:13
26	آنچه را که شیطان در مورد شناخت خدا، ما را به آن وامیدارد باید رها نمود(2)	07:41
27	روایاتی از ائمه معصومین(ع) در باره توحید(1)	07:45
28	روایاتی از ائمه معصومین(ع) در باره توحید(2)	05:31
29	مفهوم آیات محکم، متشابه و راسخون در علم	07:33
30	پیامبر و ائمه معصومین(ع) راسخون در علم هستند	07:03
31	ذات الهی، مرزی است که نباید به آن نزدیک شد	07:58
32	اوست خدای قادری که اوهام از درک قدرت او عاجزند	04:48
33	اوست خدایی که پرواز فکر و اندیشه از درک ژرفنای ملکوت او ناتوان است	04:58
34	خدایی که قلب های عاشق و مشتاق، از درک کنه صفات او عاجز است	05:13
35	چهار مسیر و ابزاری که انسان برای شناخت داراست(1)	06:42
36	چهار مسیر و ابزاری که انسان برای شناخت داراست(2)	05:15
37	خلاصه و جمع بندی این فراز از سخنان امام(ع)	04:13
38	عقول و اوهام در تاریکی های غیب، به عجز خود از معرفت خدا معترفند(1)	04:33
39	عقول و اوهام در تاریکی های غیب، به عجز خود از معرفت خدا معترفند(2)	05:02
40	بیان اشعار توحیدیه از نظامی گنجوی	09:14
41	خداوند، همه پدیده ها را بدون مدل و الگوی قبلی آفرید	05:38
42	خداوند نمونه هایی از ملکوت قدرت و شگفتی هایش را به ما نشان داد	05:44
43	پدیده های هستی، معترف به نیاز خود به پروردگار هستند	05:23
44	خداوند در آنچه آفریده است، آثار صنعت و حکمت او آشکار است	07:44
45	هرکس خدا را به بندگان تشبیه کند، هرگز او را نشناخته است(1)	06:33
46	هرکس خدا را به بندگان تشبیه کند، هرگز او را نشناخته است(2)	05:58
47	هرکس خدا را به بندگان تشبیه کند، هرگز او را نشناخته است(3)	06:03
48	کسی که همانندی برای خدا فرض کند، قلب او با یقین، ممزوج نشده	04:13
49	حس گرایی، عاملی که در طول تاریخ، باعث بت پرستی شده است(1)	06:03
50	حس گرایی، عاملی که در طول تاریخ، باعث بت پرستی شده است(2)	06:15
51	کسانی که خدا را با بت های خود همانند دانستند، دروغ گفتند	05:44
52	هرکس خدا را با آفریده های او مساوی بداند، کافر شده است	05:18
53	خدا، وجود لایتناهی است که در اندیشه ها نگنجد(1)	04:57
54	خدا، وجود لایتناهی است که در اندیشه ها نگنجد(2)	05:02
55	خدا آنچه را آفریده، با اندازه گیری دقیق، استوار کرد	07:59
56	و پدیده ها را با دقت و ظرافت، تدبیر نمود	03:33
57	و هر مخلوقی را برای همان مسیری که آفرید، به حرکت درآورد(1)	07:02
58	و هر مخلوقی را برای همان مسیری که آفرید، به حرکت درآورد(2)	04:20
59	پدیده ها در مسیر رشد به سوی اهداف خود، کوتاهی نمی کنند	04:59
60	همه پدیده ها بر اساس مشیت تکوینی الهی حرکت می کنند	06:02
61	خداوند، ایجادکننده بدون نیاز به فکر و اندیشه است	05:23
62	پدیدآوردن، جوشش غریزه و نیاز خداوند نیست	06:23
63	خدا پدیده ها را آفرید بدون نیاز به شریکی که او را یاری کند	06:03
64	همه پدیده ها از او اطاعت کرده و دعوت او را پذیرفتند	04:52
65	کجی های هر چیزی را استوار و مرزهای آنها را روشن ساخت	05:23
66	همه پدیده ها از ریزترین تا بزرگترین آنها، قوانین ساخت مشابهی دارند	06:32
67	توجه قرآن به آفرینش آسمان	05:44
68	آسمان را بدون نیاز به آویختن، به نظم و سامان درآورد	04:56
69	دشواری آمد و شد فرشتگان را آسان نمود	05:23
70	در حالی که آسمان به صورت دود بود، آنها را پیوند داد	03:52
71	سیر آفرینش آسمان ها در آیات قرآن(1)	05:51
72	سیر آفرینش آسمان ها در آیات قرآن(2)	04:22
73	و بر هر مسیری از آسمان، مراقبانی را قرار داد	07:34
74	خداوند با قدرت خود، آسمان را از اضطراب، نگاه داشت	04:37
75	خورشید را نشانه روشنی روز و ماه را برای شب قرار داد	07:31
76	خورشید و ماه را در مسیر حرکت خویش به حرکت درآورد	06:22
77	تمامی اجرام آسمانی از ثابت و گردنده، تسلیم او هستند	06:04
78	تأثیر ستارگان بر زمین و روابط انسان ها	04:46
79	شگفت انگیزی کلام امام(ع) در مورد فرشتگان	06:07
80	ادامه بیان ابن ابی الحدید در مورد خطبه امام(ع)	05:29
81	خدای سبحان، فرشتگان را در آسمان بلند خویش آفرید	07:56
82	و شکاف ها و راه های گشاده آسمان ها را با فرشتگان پر کرد	05:21
83	صدای تسبیح فرشتگان در بارگاه قدس، بلند است	07:55
84	در ماورای آنها، صداهای کرکننده و نورهای خیره کننده ای است	05:53
85	خداوند، فرشتگان را در صورت ها و اندازه های مختلف آفرید	06:50
86	فرشتگان، بندگانی بزرگوارند که فقط به فرمان الهی عمل می کنند	06:01
87	گروهی از فرشتگان مسئول رساندن امانات الهی به پیامبران هستند	05:09
88	خلاصه ای از مباحث جلسه قبل و تکمیل آن	04:43
89	خداوند، فرشتگان را از تردید شبهات مصونیت بخشید	07:38
90	و آنها از امداد و یاری خداوند بهره مند می شوند	06:52
91	انسان نیز در سایه توحید می تواند به درجات عالی دست یابد	05:24
92	سنگینی گناهان، فرشتگان را حبس و متوقف نمی کند	05:26
93	گذشت شب و روز، تغییری در فرشتگان ایجاد نمی کند	05:24
94	تیرهای شک و تردید، خللی در ایمان مستحکم شان ایجاد نمی کند	05:13
95	آتش کینه در بین فرشتگان شعله ور نیست	04:26
96	حیرت و سرگردانی، آنها را از معرفتی که دارند سلب نمی کند	05:32
97	و حیرت نمی تواند هیبت جلالت خداوندی را از آنها بگیرد	06:33
98	گروهی از فرشتگان در آفرینش ابرها، کوهها و غیره نقش دارند	04:20
99	احتمالاً منظور امام از کوهها و ظلمت ها، همان ابرهای پرباران است	05:11
100	چیرگی و اقتدار فرشتگان بر امورات زمین و آسمان	07:33
101	ویژگی ها و اهمیت صفاتی که امام(ع) برای فرشتگان بیان می کنند	03:53
102	اشتغال به عبادت، فرشتگان را به خود مشغول کرده است	05:30
103	نعمت یقین، آنها را واله و شیدای حق گردانده است	05:53
104	آنها شیرینی معرفت خدا را چشیده و از محبت او سیراب می شوند	05:34
105	ترس و خوف الهی، در ژرفای جان فرشتگان راه یافته است	04:36
106	و از فراوانی عبادت، قامتشان خمیده شده است	05:31
107	رغبت و نزدیک آنها به پروردگار، از فروتنی آنان نکاسته است	04:09
108	غرور و خودبینی، دامنگیرشان نشده است	06:17
109	خلاصه ای مباحث جلسه قبل	05:04
110	درازای زمان، فرشتگان را انجام وظایف، نرنجانده است	06:03
111	از مناجات و عبادت طولانی، هرگز خسته نمی شوند	05:43
112	آنها در مقام عبادت و نیایش، دوش به دوش هم ایستاده اند	05:11
113	کودنی و غفلت، بر تلاش و عزم راسخ آنها راه نمی یابد	07:01
114	طاعت خدای صاحب عرش را ذخیره روز نیاز خود قرار داده اند	06:37
115	آن هنگام که مردم به غیر خدا روی می آورند، آنها متوجه خدا هستند	04:54
116	شوق آنها از اطاعت خدا سست نشده و حتی خوف و رجاء آنها افزوده می شود	05:32
117	آسیب هایی که در مسیر طاعت الهی، ممکن است به انسان برسد(1)	06:35
118	آسیب هایی که در مسیر طاعت الهی، ممکن است به انسان برسد(2)	05:13
119	آسیب هایی که در مسیر طاعت الهی، ممکن است به انسان برسد(3)	05:38
120	آز و طمع، فرشتگان را به اسارت درنمی آورد	05:11
121	آنها اعمال گذشته خود را بزرگ نمی شمارند	04:53
122	آنها در باره پروردگار خویش، دچار اختلاف نمی شوند	05:16
123	برخوردهای بد، بین آنها نیست که موجب تفرقه آنان گردد	05:02
124	کینه حسدورزانه، بر آنها حاکم نمی شود	06:13
125	همت های والا در آنها سقوط نمی کند که موجب تقسیم بندی آنها شود	05:41
126	فرشتگان در بند نجیر ایمانند و هرگز از آنها جدا نمی شود	08:13
127	دلایلی که امام(ع) ویژگی های فرشتگان را بیان می کنند	04:27
128	آسیب هایی که در مسیر طاعت الهی، ممکن است به انسان برسد(1)	05:22
129	آسیب هایی که در مسیر طاعت الهی، ممکن است به انسان برسد(2)	05:29
130	آسیب هایی که در مسیر طاعت الهی، ممکن است به انسان برسد(3)	04:07
131	آسیب هایی که در مسیر طاعت الهی، ممکن است به انسان برسد(4)	06:26
132	خداوند، زمین را بر امواج پرتلاطم آب، حاکم نمود(1)	05:51
133	خداوند، زمین را بر امواج پرتلاطم آب، حاکم نمود(2)	06:10
134	خداوند، زمین را بر امواج پرتلاطم آب، حاکم نمود(3)	06:16
135	زمین، همه آبها و امواج را مهار کرد و خروش، آرام شد	05:32
136	نحوه پیدایش آب بر روی کره زمین	04:38
137	سپس کوه های مرتفع نمایان شد و چشمه های آب از آنها بیرون آمد	05:57
138	سپس آبها را در شکاف بیابان ها و زمین ها، روان کرد	06:10
139	خداوند، با صخره های عظیم کوهها، زمین را حفظ نمود	06:26
140	خداوند، با سوارکردن کوهها بر گردن زمین، آن را آرام کرد	06:25
141	خداوند، تمام نیازمندی های زندگی را آماده نمود	04:43
142	خداوند، آبیاری زمین های بلند را به حال خود رها نکرد(1)	06:30
143	خداوند، آبیاری زمین های بلند را به حال خود رها نکرد(2)	06:23
144	قطعات بزرگ ابرها به هم پیوست و برق درخشش کرد	05:07
145	قدرت نمایی امام(ع) در توصیف آیات الهی	05:38
146	ابرها پی در پی می آیند و بارش آنها شدت می یابد	04:47
147	ابرها مانند دوشیدن شیر از پستان، می بارند	05:22
148	پس از تخلیه ابرها و بارش باران، گیاهان رشد می یابند	06:50
149	زمین در اثر بارش و رویش، شاد شده و بر خود می بالد	07:42
150	در گوشه و کنار زمین، دره ها و راههایی قرار داد	04:33
151	نشانه هایی برای عابران جاده ها، تعیین کرد	04:42
152	خداوند زمین را آماده زندگی انسان ساخت	06:29
153	خداوند، آدم را اولین و برترین مخلوق خود قرار داد(1)	05:48
154	خداوند، آدم را اولین و برترین مخلوق خود قرار داد(2)	03:22
155	سپس خداوند، آدم را در بوستانی جای داد	06:00
156	خداوند، آدم را از اقدام به نافرمانی او، آگاهی بخشید	06:11
157	آدم علیه السّلام به آنچه نهی شد، اقدام کرد	07:19
158	خداوند آدم را پس از توبه، از جایگاهش تنزل داد	04:56
159	فرمان خداوند به انسان، آباد کردن زمین است	03:36
160	خداوند، زمین را از حجت و پیامبر، خالی نگذاشت	06:04
161	سلسله پیامبران، یکی پس از دیگری تعهدات خود را متحمل شدند	04:49
162	خداوند، رزق انسان ها را اندازه گیری نمود	03:58
163	رابطه رزق و روزی با خداوند(1)	04:51
164	رابطه رزق و روزی با خداوند(2)	06:29
165	خداوند، وسعت روزی را با شدت فقر پیوند داد	06:22
166	خداوند، زندگی دنیا را ترکیبی از تضادها قرار داد	05:41
167	انسان باید آمادگی و انتظار سختی ها را داشته باشد	04:10
168	خداوند، اجل و سرآمد برای زندگی قرار داد	05:30
169	عواملی در زندگی هستند که موجب افزایش یا کاهش عمر می شوند	03:52
170	خداوند، اسباب و عللی را برای مرگ فراهم ساخت	06:02
171	خداوند، آگاه از اسرار پنهانی مردم است	05:32
172	وسعت علم الهی و تأثیر آن در وجود انسان	05:18
173	خداوند، آگاه از نگاه های دزدانه چشم است	06:08
174	خداوند، آگاه از لانه تابستانی مورچگان و زمستانی خزندگان است	04:56
175	خداوند، آگاه از آهنگ اندوهبار زنان غم دیده است	06:01
176	خلاصه ای از مطالب جلسه قبل	03:41
177	خداوند از مکان پرورش میوه در درون شکوفه ها آگاه است	05:57
178	خداوند، آگاه از محل پیوستگی برگ ها به شاخه هاست	05:40
179	خداوند از ایجاد ابرهای نو و پیوند آنها به هم آگاه است	05:36
180	خداوند آگاه از ریشه گیاهان و موجودات پنهان شده در زمین است	06:39
181	و آگاه است خداوند از آنچه درون صدف هاست	06:45
182	خداوند به اثر هر گامی و از احساس هر حرکتی آگاهی دارد	05:23
183	و خدا آگاه است از حرکت هر لبی و مکان هر موجود زنده ای	06:53
184	کلامی از ابن ابی الحدید در باره سخنان امام(ع)	06:46
185	و خدا آگاه است از قرارگاه نطفه و جنین و رحم مادر	06:46
186	در تدبیر امور مخلوقات، سستی و ملالی در او راه نمی یابد	07:03
187	خدایا تویی سزاوار صفات و توصیفات زیبا و بسیار(1)	05:18
188	خدایا تویی سزاوار صفات و توصیفات زیبا و بسیار(2)	05:57
189	خدایا تو بهترین آمال و آرزو و امید هستی(1)	04:51
190	خدایا تو بهترین آمال و آرزو و امید هستی(2	04:43
191	خدایا تنها تو را مدح و ستایش می کنم	07:47
192	خدایا من توجهی به سرچشمه های ناامیدی و شک نمی کنم	04:38
193	خدایا در قبال ثناگویی من، رحمت و مغفرتت را می طلبم	06:22
194	خدایا این بنده توست که تو را به یگانگی می خواند	05:15
195	خدایا من حاجتمند درگاه توام و آن را جز فضل تو جبران نمی کند	04:19
196	خدایا آخرین خواسته ما، عطای رضای خود در حق ماست	05:49
197	و خدایا دست نیاز ما را از دامن غیر خود کوتاه گردان	06:16

	فایل کامل خطبه 91 نهج البلاغه - استاد دکتر محمدعلی انصاری	زمان
1	جلسه اول	58:12
2	جلسه دوم	60:19
3	جلسه سوم	63:39
4	جلسه چهارم	62:44
5	جلسه پنجم	62:29
6	جلسه ششم	66:40
7	جلسه هفتم	65:32
8	جلسه هشتم	54:46
9	جلسه نهم	55:32
10	جلسه دهم	57:09
11	جلسه یازدهم	61:32
12	جلسه دوازدهم	64:46
13	جلسه سیزدهم	55:55
14	جلسه چهاردهم	57:44
15	جلسه پانزدهم	65:25
16	جلسه شانزدهم	59:26
17	جلسه هفدهم	64:28
18	جلسه هجدهم	61:03